شعله لحظه به لحظه پرفروغتر و درخت سبزتر و زيباتر مىگردد ، نه حرارت آتش درخت را مىسوزاند ، و نه رطوبت درخت شعله آتش را خاموش مىكند ! تعجب كرد ، با شاخه كوچكى كه در دست داشت ، خم شد تا كمى از آن بگيرد ، آتش به سوى او آمد ، او وحشت كرد و عقب رفت ، گاه او به سوى آتش مىآمد و گاه آتش به سوى او ، كه ناگهان ندايى برخاست و بشارت وحى به او داده شد .
منظور اين است آن قدر موسى به آتش نزديك شد كه با جمله « * ( مَنْ فِي النَّارِ ) * » تناسب پيدا كرد .
تفسير سومى كه براى اين جمله گفتهاند اين است كه منظور از « * ( مَنْ فِي النَّارِ ) * » نور خدا است كه در شعله آتش خودنمايى مىكرد ، و منظور از « من حولها » موسى است كه نزديكى آن قرار داشت ، ولى در هر صورت براى اينكه توهمى در مورد « جسميت » خداوند در اينجا پيدا نشود ، در آخر آيه جمله « * ( سُبْحانَ اللَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * » آمده كه منزه بودن خدا را از هر گونه عيب و نقص و جسميت و عوارض جسم ، روشن مىسازد .
بار ديگر ندايى برخاست و موسى را مخاطب ساخته گفت : « اى موسى من خداوند عزيز و حكيمم » ( * ( يا مُوسى إِنَّه أَنَا اللَّه الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ) * ) .
اين جمله براى اين بود كه هر گونه شك و ترديد از موسى ، بر طرف شود ، و بداند كه اين خداوند عالميان است كه با او سخن مىگويد نه شعله آتش يا درخت . ،
خداوندى كه « شكست ناپذير » و « صاحب حكمت و تدبير » است .
اين تعبير در حقيقت مقدمه اى است براى بيان معجزه اى كه در آيه بعد مىآيد ، چرا كه اعجاز از اين دو صفت پروردگار سرچشمه مىگيرد ، « قدرت » و « حكمت » او ، ولى قبل از آنكه به آيه بعد برسيم اين سؤال در اينجا مطرح است كه موسى از كجا يقين پيدا كرد كه اين ندا ، نداى الهى است و نه غير آن .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 407
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٧