( * ( انْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَلَلآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجاتٍ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا ) * ) .
ممكن است گفته شود ، افرادى را در اين جهان مىبينيم كه بدون تلاش و كوشش بهرههاى وسيع مىگيرند ، ولى بدون شك اينها موارد استثنايى است و نمىتوان در برابر اصل كلى تلاش و كوشش و رابطه آن با ميزان موفقيت به آن اعتنايى كرد ، و اين گونه بهره گيريهاى انحرافى منافات با آن اصل كلى ندارد .
ضمنا بايد توجه داشت كه منظور از تلاش و كوشش تنها كميت آن نيست ، گاه مىشود تلاش كم با كميت عالى اثرش بسيار بيشتر از تلاش فراوان با كيفيت پائين باشد .
نكتهها :
1 - آيا دنيا و آخرت با هم تضاد دارند ؟
در آيات بسيارى ، مدح و تمجيد از دنيا يا امكانات مادى آن شده است :
در بعضى از آيات ، مال به عنوان خير ، معرفى شده ( سوره بقره آيه 180 ) .
و در بسيارى از آيات ، مواهب مادى تحت عنوان فضل خدا آمده است وَابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّه ( سوره جمعه آيه 10 ) .
در جاى ديگر مىفرمايد « همه نعمتهاى روى زمين را براى شما آفريده است » خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الأَرْضِ جَمِيعاً ( بقره - 29 ) .
و در بسيارى از آيات آنها را تحت عنوان سخر لكم ( آنها را مسخر شما گردانيد ) ذكر كرده كه اگر بخواهيم اين همه آياتى را كه در رابطه با محترم شمردن امكانات مادى اين جهان جمعآورى كنيم ، مجموعه قابل ملاحظه اى خواهد شد .
ولى با اينهمه اهميتى كه به مواهب و نعمتهاى مادى داده شده ، تعبيراتى كه قويا آن را تحقير مىكند در آيات قرآن به چشم مىخورد .