متناسب با ذات بى پايان او است انواع نعمتهاى مادى و معنوى و هر آنچه در تصور ما بگنجد و نگنجد در آن جمع است .
گر چه بعضى از مفسران ، « مشكور » را به معنى « اجر مضاعف » ( 1 ) و يا به معنى « قبولى عمل ( 2 ) » گرفتهاند ، ولى روشن است كه « مشكور » معنى وسيعترى از همه اينها دارد .
در اينجا ممكن است اين توهم پيش آيد كه نعمتهاى دنيا ، تنها سهم دنيا - پرستان خواهد شد و آخرتطلبان از آن محروم مىگردند ، آيه بعد به اين توهم پاسخ مىگويد كه : « ما هر يك از اين گروه و آن گروه را از عطاى خود بهره مىدهيم و امداد مىكنيم » ( * ( كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَهَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ ) * ) .
« چرا كه بخشش پروردگار از هيچكس ممنوع نيست » و گبر و ترسا و مؤمن و مسلم همه از خوان نعمتش وظيفه مىخورند ( * ( وَما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً ) * ) .
« نمد » از ماده « امداد » به معنى افزودن است .
آيه بعد يك اصل اساسى را در همين رابطه بازگو مىكند و آن اينكه :
همانگونه كه تفاوت تلاشها در اين دنيا باعث تفاوت در بهره گيريها است ، در كارهاى آخرت نيز همين اصل كاملا حاكم است ، با اين تفاوت كه اين دنيا محدود است و تفاوتهايش هم محدود ، ولى آخرت نامحدود ، و تفاوتهايش نيز نامحدود است ، مىگويد :
« بنگر چگونه بعضى از آنها را بر بعضى ديگر ( بخاطر تفاوت در سعى و كوشششان ) برترى داديم ، اما آخرت درجاتش بزرگتر و برتريش بيشتر است »
هامش
( 1 ) تفسير قرطبى جلد 6 صفحه 3852 .
( 2 ) تفسير صافى ذيل آيه .