در يك جا آن را عرض و متاع فانى مىشمرد تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا ( نساء - 94 ) .
و در جاى ديگر آن را مايه غرور و غفلت مىشمرد وَمَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ ( سوره حديد آيه 20 ) .
و در مورد ديگر آن را وسيله سرگرمى و بازيچه شمرده وَما هذِه الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ ( عنكبوت 64 ) .
و در جايى ديگر مايه غفلت از ياد خدا رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَلا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّه ( نور - 37 ) .
اين تعبيرات دوگانه عينا در روايات اسلامى نيز ديده مىشود :
از يك سو دنيا ، مزرعه آخرت ، تجارتخانه مردان خدا مسجد دوستان حق ، محل هبوط وحى پروردگار ، سراى موعظه و پند ، شمرده شود (
مسجد احباء اللَّه و مصلى ملائكة اللَّه و مهبط وحى اللَّه و متجر اولياء اللَّه
) ( 1 ) .
و از سوى ديگر مايه غفلت و بيخبرى از ياد خدا و متاع غرور و مانند آن .
آيا اين دو گروه از آيات و روايات با هم تضاد دارند ؟
پاسخ اين سؤال را در خود قرآن مىتوان يافت .
چرا كه آنجا كه از دنيا و مواهبش نكوهش مىكند ، كسانى را مىگويد كه اين زندگى تنها هدفشان را تشكيل مىدهد ، در سوره نجم آيه 29 مىخوانيم وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا « كسانى كه جز زندگى دنيا را نخواهند » .
به تعبير ديگر سخن از كسانى است كه آخرت را به دنيا مىفروشند و براى رسيدن به ماديات از هيچ خلافكارى و جنايتى ابا ندارند .
در سوره توبه آيه 38 مىخوانيم ا رضيتم بالحياة الدنيا من الآخرة : « آيا راضى شديد كه زندگى دنيا را به جاى آخرت بپذيريد » ؟ !
هامش
( 1 ) نهج البلاغه كلمات قصار جمله 131 .