بنا بر اين براى رسيدن به سعادت جاويدان سه امر اساسى شرط است :
1 - اراده انسان آن هم اراده اى كه تعلق به حيات ابدى گيرد ، و به لذات زودگذر و نعمتهاى ناپايدار و هدفهاى صرفا مادى تعلق نگيرد ، همتى و الا و روحيه اى عالى پشت بند آن باشد كه او را از پذيرفتن هر گونه رنگ تعلق و وابستگى آزاد سازد .
2 - اين اراده به صورت ضعيف و ناتوان در محيط فكر و انديشه و روح نباشد بلكه تمام ذرات وجود انسان را به حركت وادارد و آخرين سعى و تلاش خود را در اين به كار بندد ( توجه داشته باشيد كه كلمه « سعيها » كه به عنوان تاكيد ذكر شده نشان مىدهد او آخرين ، سعى و تلاش و كوشش را كه براى رسيدن آخرت لازم است انجام مىدهد و چيزى فروگذار نمىكند ) .
3 - همه اينها توأم با « ايمان » باشد ، ايمانى ثابت و استوار ، چرا كه تصميم و تلاش هنگامى به ثمر مىرسد كه از انگيزه صحيحى ، سرچشمه گيرد و آن انگيزه چيزى جز ايمان به خدا نمىتواند باشد .
درست است كه سعى و تلاش براى آخرت بدون ايمان نخواهد بود و بنا بر اين مفهوم ايمان در آن نهفته شده است ، ولى از آنجا كه ايمان يك اصل اساسى و پايه اصلى در اين راه است به آن مقدار از دلالت التزامى قناعت نكرده و با صراحت ايمان را به عنوان يك شرط بازگو مىكند .
قابل توجه اينكه در مورد دنيا پرستان مىگويد : « جهنم را براى آنها قرار مىدهيم » ، ولى در مورد عاشقان آخرت مىگويد : « سعى و تلاش آنها مشكور خواهد بود » يعنى مورد تشكر و قدردانى پروردگار .
اين تعبير از اين كه بگويد پاداششان بهشت است بسيار جامعتر و والاتر است ، چرا كه تشكر و قدردانى هر كس به اندازه شخصيت و سعه وجودى او است ، نه به اندازه عملى كه انجام گرفته است ، و روى اين حساب تشكر و قدردانى خدا
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 65
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٥