در حديثى از رسول خدا ص نقل شده كه فرمود :
انما اهلك الناس العجلة و لو ان الناس تثبتوا لم يهلك احد :
مردم را عجله هلاك مىكند ، اگر مردم با تامل كارها را انجام مىدادند كسى هلاك نمىشد » ( 1 ) .
در حديث ديگرى از امام صادق ع مىخوانيم
مع التثبت تكون السلامة ، و مع العجلة تكون الندامة :
« با درنگ كردن سلامت است و با عجله ندامت » ! ( 2 ) و نيز پيامبر ع مىفرمايد :
ان الاناة من اللَّه و العجلة من الشيطان ! :
« تانى و ترك شتابزدگى از ناحيه خدا است و عجله از شيطان است » ! ( 3 ) .
البته در روايات اسلامى بابى در زمينه « تعجيل در كار خير داريم » ، از جمله در حديثى از رسول خدا ص مىخوانيم :
ان اللَّه يحب من الخير ما يعجل :
« خداوند كار نيكى را دوست دارد كه در آن شتاب شود » ( 4 ) .
و روايات در اين زمينه بسيار است كه منظور از عجله در اين روايات همان « سرعت » است در مقابل اهمال كارى و تاخيرهاى بى جا و امروز و فردا كردن ، كه غالبا سبب بروز مشكلات و موانعى در كارها مىگردد .
شاهد اين سخن حديثى است كه در همين باب از امام صادق ع نقل شده است :
من هم بشىء من الخير فليعجله فان كل شىء فيه تاخير فان للشيطان فيه نظرة :
كسى كه تصميم به كار خيرى گرفت بايد عجله كند زيرا هر كارى را كه در آن تاخير كنيد شيطان در آن حيله اى مىكند » ( 5 ) .
بنا بر اين بايد گفت : « سرعت و جديت در كارها آرى ، اما عجله و شتابزدگى نه » ! .
و به تعبير ديگر ، عجله مذموم آنست كه به هنگام بررسى و مطالعه در جوانب كار و شناخت صورت گيرد ، اما سرعت و عجله ممدوح آنست كه بعد از تصميمگيرى
هامش
( 1 ، 2 ، 3 ، 5 ) سفينة البحار جلد اول صفحه 129 .
( 4 ) اصول كافى جلد اول كتاب ايمان و كفر تعجيل فعل الخير .