6 - « منظره آنها چنان رعبانگيز بود كه اگر به آنها نگاه مىكردى فرار مىنمودى . و سر تا پاى تو از ترس و وحشت پر مىشد » ( * ( لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِراراً وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْباً ) * ) .
اين اولين و آخرين بار نيست كه خداوند به وسيله رعب و ترس يك سپر حفاظتى به دور بندگان با ايمانش ايجاد مىكند ، در آيات سوره آل عمران آيه 151 نيز به صحنه اى از همين امر برخورد مىكنيم كه خداوند مىگويد : سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ : « ما به زودى در دلهاى كافران ترس و وحشت مىافكنيم » ( 1 ) .
در دعاى ندبه نيز در باره پيامبر اسلام ص مىخوانيم ثم نصرته بالرعب :
« خداوندا تو پيامبرت را بوسيله رعب و وحشتى كه در دل دشمنانش افكندى يارى نمودى » .
اما اينكه اين رعب و وحشت كه از مشاهده اصحاب كهف سراسر وجود بيننده را پر مىكرد به خاطر ظاهر جسمانى آنها بود ، يا يك نيروى مرموز معنوى در اين زمينه كار مىكرد ؟ در آيات قرآن سخنى از آن نيامده ، هر چند مفسران بحثهايى دارند كه چون دليلى بر آنها نبود از ذكر آنها صرف نظر مىكنيم .
ضمنا جمله « * ( وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْباً ) * » ( سر تا پاى وجود تو از ترس پر مىشد ) در حقيقت علت است براى جمله « * ( لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِراراً ) * » ( اگر آنها را مىديدى فرار مىكردى ) يعنى به اين دليل فرار مىكردى كه ترس و وحشت قلب تو را احاطه مىكرد ، بلكه گويى از قلب كه كانون اصلى آنست نيز سر برآورده ، به تمام ذرات وجود نفوذ مىكرد و همه را مملو از وحشت ميساخت به هر حال هنگامى كه اراده خدا به چيزى تعلق گيرد از ساده ترين راه ، مهمترين نتيجه را پديد مىآورد .
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر به جلد سوم تفسير نمونه صفحه 122 به بعد و همچنين به جلد هفتم صفحه 106 به بعد مراجعه فرمائيد .