مىدارد و هر كدام را اراده كند محو مىكند ، و هر كدام را اراده كند اثبات مىنمايد » ( 1 ) .
و نيز از امام على بن الحسين زين العابدين ع مىخوانيم كه مىفرمود :
لو لا آية فى كتاب اللَّه لحدثتكم بما كان و ما يكون الى يوم القيامة ، فقلت له اية آية فقال قال اللَّه ، * ( يَمْحُوا اللَّه ما يَشاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ ) *
« اگر يك آيه در قرآن نبود من از حوادث گذشته و آينده تا روز قيامت به شما خبر مىدادم ! ، روايت كننده حديث مىگويد عرض كردم كدام آيه ؟ فرمود : خداوند مىفرمايد * ( يَمْحُوا اللَّه ما يَشاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ ) * » ( 2 ) .
و اين حديث دليل بر آن است كه حد اقل قسمتى از علوم پيشوايان بزرگ دين ، نسبت به حوادث مختلف مربوط به لوح محو و اثبات است ، و لوح محفوظ با تمام خصوصياتش مخصوص به خدا است و تنها قسمتى از آن را كه صلاح بداند به بندگان خاصش تعليم مىكند .
در دعاهاى شبهاى ماه مبارك رمضان نيز كرارا مىخوانيم و ان كنت من الاشقياء فامحنى من الاشقياء و اكتبنى من السعداء : « اگر من از شقاوتمندانم مرا از آنها حذف كن و در سعادتمندان بنويس ( يعنى توفيق اين كار را به من مرحمت كن ) .
و به هر حال « محو و اثبات » به ترتيبى كه گفته شد معنى جامعى دارد كه هر گونه دگرگونى را بر اثر تغيير شرائط يا وجود موانع شامل مىشود و اينكه بعضى از مفسران انگشت روى يك مصداق خاص گذاردهاند و مثلا گفتهاند اين جمله اشاره به مساله محو گناهان بر اثر توبه و يا كم و زياد شدن روزى بر اثر تغيير شرائط و مانند آن است صحيح به نظر نمىرسد مگر اينكه منظور بيان يك مصداق باشد .
هامش
( 1 ) الميزان جلد 11 صفحه 419 .
( 2 ) نور الثقلين جلد 2 صفحه 512 .