آمده بود كه نشان مىدهد كه آنها نه يك قرب ، بلكه قربها در آن مىجويند ، و شك نيست كه « قرب » و « قربت » در برابر پروردگار به معنى نزديكى مكانى نمىباشد ، بلكه نزديكى مقامى ، يعنى رفتن به سوى او كه كمال مطلق است ، و پرتوى از صفات جمال و جلالش را بر صفحه فكر و جان افكندن .
[ سوره التوبة ‹ 9 › : آيه 100 ]
وَ السَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَالأَنْصارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ اللَّه عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْه وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ‹ 100 ›
ترجمه :
100 - پيشگامان نخستين از مهاجرين و انصار و آنها كه به نيكى از آنها پيروى كردند ، خداوند از آنها خشنود و آنها ( نيز ) از او خشنود شدند ، و باغهايى از بهشت براى آنان فراهم ساخته كه نهرها از زير درختانش جريان دارد ، جاودانه در آن خواهند ماند ، و از اين پيروزى بزرگى است .
تفسير : پيشگامان اسلام
گر چه در باره شان نزول آيه فوق ، مفسران روايات متعددى نقل كردهاند ، ولى چنان كه خواهيم ديد هيچ كدام از آنها « شان نزول » آيه نيست ، بلكه در واقع بيان مصداق و وجود خارجى آن است .
به هر حال به دنبال آيات گذشته كه بيان حال كفار و منافقان را مىنمود در آيه فوق اشاره به گروههاى مختلف از مسلمانان راستين شده است و آنها را در سه گروه مشخص تقسيم مىكند .