نخستين با چه مشكلاتى روبرو بودند ؟ چگونه آنها را شكنجه و آزار مىدادند ، ناسزا مىگفتند ، متهم مىكردند ، به زنجير مىكشيدند و نابود مىنمودند .
ولى با اين همه گروهى با اراده آهنين و عشق سوزان و عزم راسخ و ايمان عميق در اين راه گام گذاردند و به استقبال انواع خطرها رفتند .
در اين ميان سهم مهاجران نخستين از همه بيشتر بود ، و به دنبال آنها انصار نخستين يعنى آنهايى كه با آغوش باز از پيامبر ص به مدينه دعوت كردند ، و ياران مهاجر او را همچون برادران خويش مسكن دادند ، و از آنها با تمام وجود خود دفاع كردند ، و حتى بر خويشتن نيز مقدم داشتند .
و اگر مىبينيم در آيه فوق به اين دو گروه اهميت فوق العاده اى داده شده است به خاطر همين موضوع است .
ولى با اين حال قرآن مجيد - آن چنان كه روش هميشگى او است - سهم ديگران را نيز ناديده نگرفته است و به عنوان « تابعين به احسان » از تمام گروه هايى كه در عصر پيامبر و يا زمانهاى بعد به اسلام پيوستند ، هجرت كردند ، و يا مهاجران را پناه دادند و حمايت نمودند ياد مىكند ، و براى همه اجر و پاداشهاى بزرگى را نويد مىدهد .
2 - تابعين چه اشخاصى بودند ؟
اصطلاح گروهى از دانشمندان بر اين است كه كلمه « تابعين » را تنها به شاگردان صحابه مىگويند ، يعنى آن عده اى كه پيامبر ص را نديدند اما بعد از پيامبر ص به روى كار آمدند و علوم و دانشهاى اسلامى را وسعت بخشيدند ، و به تعبير ديگر اطلاعات اسلامى خود را بدون واسطه از صحابه پيامبر ص گرفتند .
ولى همان گونه كه در بالا گفتيم مفهوم آيه از نظر لغت به اين گروه ، محدود نمىشود ، بلكه تعبير « تابعين به احسان » تمام گروه هايى را كه در عصر و زمان