شده وصيت بيش از ثلث « اضرار » به ورثه است و نفوذ آن مشروط به رضايت آنها مىباشد ، و يا اينكه براى محروم ساختن ورثه و زيان رسانيدن به آنها اعتراف به - ديون و بدهىهايى كند در حالى كه بدهكار نباشد .
در پايان براى تاكيد مىفرمايد « * ( وَصِيَّةً مِنَ اللَّه وَاللَّه عَلِيمٌ حَلِيمٌ ) * » اين توصيه اى است الهى كه بايد محترم شمرده شود ، زيرا خداوند به منافع و مصالح شما آگاه است كه اين احكام را مقرر داشته و نيز از نيات وصيت كنندگان آگاه مىباشد ، در عين حال « حليم » است و كسانى را كه بر خلاف فرمان او رفتار مىكنند فورا مجازات نمىنمايد .
در اينجا اشاره به چند موضوع لازم است :
1 - آنچه از آيه فوق در باره ارث برادران و خواهران آمده است گرچه ظاهرا بطور مطلق است و برادران و خواهران پدر و مادرى ، و پدرى تنها ، و مادرى تنها ، را شامل مىشود ، ولى با توجه به آخرين آيه همين سوره نساء كه تفسير آن به زودى خواهد آمد روشن مىشود كه منظور از اين آيه تنها برادران و خواهران مادرى متوفى هستند ( آنها كه فقط از طرف مادر با او ارتباط دارند ) در حالى كه آيه آخر سوره نساء در باره برادران و خواهران پدر و مادرى و يا پدرى تنها مىباشد ( شواهد اين موضوع را بخواست خدا در ذيل همان آيه بيان خواهيم داشت ) بنا بر اين گرچه هر دو آيه بحث از ارث « كلاله » ( برادران و خواهران ) مىكند و ظاهرا با هم سازگار نيستند اما با دقت در مضمون دو آيه روشن مىشود كه هر كدام در باره يك دسته خاص از برادران و خواهران سخن مىگويد و هيچ گونه تضادى در ميان آنها نيست .
2 - روشن است كه ارث بردن اين طبقه در صورتى است كه وارثى از طبقه اول يعنى پدر و مادر و فرزندان ، در كار نباشد ، گواه اين موضوع آيه « وَأُولُوا الأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّه » ( خويشاوندان بعضى بر بعض ديگر در مقررات ارث ترجيح دارند آنها كه به شخص ميت نزديكترند مقدم هستند )
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 298
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٩٨