توجه به اين نكته نيز لازم است كه سهمى كه براى زنان تعيين شده ( اعم از از يك چهارم يا يك هشتم ) اختصاص به يك همسر ندارد بلكه اگر مرد همسران متعدد داشته باشد سهم مذكور بين همه آنها بطور مساوى تقسيم خواهد شد و ظاهر آيه فوق نيز همين است .
ارث برادران و خواهران
* ( وَإِنْ كانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلالَةً ) * . . .
در اين جمله از آيه به واژه تازه اى برخورد مىكنيم كه فقط در دو مورد از قرآن ديده مىشود : يكى در آيه مورد بحث و ديگرى در آخرين آيه از همين سوره نساء و آن كلمه « كلاله » است .
آنچه از كتب لغت استفاده مىشود اين است كه « كلالة » در اصل معنى مصدرى دارد و به معنى « كلال » يعنى از بين رفتن قوت و توانايى است ( 1 ) .
ولى بعدا به خواهران و برادرانى كه از شخص متوفى ارث مىبرند گفته شده است و شايد تناسب آن اين باشد كه برادران و خواهران جزء طبقه دوم ارث هستند ، و تنها با نبودن پدر و مادر و فرزند ارث مىبرند ، و چنين كسى كه پدر و مادر و فرزندى ندارد مسلما در رنج است و قدرت و توانايى خويش را از دست داده ، و لذا به آنها « كلالة » گفته مىشود و « راغب » در كتاب « مفردات » مىگويد :
« كلالة » به كسانى گفته مىشود كه از متوفى ارث مىبرند ، در حالى كه پدر و مادر يا فرزند و فرزندزاده او نيستند .
ولى از روايتى كه از پيغمبر خدا ص نقل شده چنين استفاده مىشود كه « كلالة » عنوانى است براى شخصى كه از دنيا رفته در حالى كه نه پدر و مادرى
هامش
( 1 ) - در « صحاح اللغة » مىخوانيم : الكلالة فى الاصل مصدر بمعنى الكلال و هو ذهاب القوة .