كنند زيرا خداوند متوكلان را دوست دارد .
و ضمنا از اين آيه استفاده مىشود كه توكل بايد حتما بعد از مشورت و استفاده از همه امكاناتى كه انسان در اختيار دارد قرار گيرد .
نتيجه توكل
* ( إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّه فَلا غالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِه ) * .
در اين آيه كه مكمل آيه گذشته است ، نكته توكل بر خداوند بيان شده است و آن اينكه : قدرت او بالاترين قدرتهاست ، بحمايت هر كس اقدام كند هيچ - كس نميتواند بر او پيروز گردد . همانطور كه اگر حمايت خود را از كسى برگيرد هيچ كس قادر بحمايت او نيست ، كسى كه اين چنين همه پيروزيها از او سرچشمه ميگيرد ، بايد به او تكيه كرد ، و از او كمك خواست .
اين آيه افراد با ايمان را ترغيب مىكند ، كه علاوه بر تهيه همه گونه وسائل ظاهرى باز بقدرت شكستناپذير خدا تكيه كنند .
و در حقيقت روى سخن در آيه پيش ، به پيامبر اكرم بود . و به او دستور مىداد . و اما در اين آيه روى سخن به همه مؤمنان است . و بانها ميگويد : همانند پيامبر ، بايد بر ذات پاك خدا تكيه كنند ، و لذا در پايان آيه ميخوانيم : * ( وَعَلَى اللَّه فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ) * : مؤمنان تنها بر ذات خداوند ، بايد توكل كنند .
ناگفته پيداست ، كه حمايت خداوند ، يا ترك حمايت او نسبت بمؤمنان بى حساب نيست ، و روى شايستگىها و لياقتها صورت مىگيرد . آنها كه فرمان خدا را زير پا بگذارند ، و از فراهم ساختن نيروهاى مادى و معنوى غفلت كنند هرگز مشمول يارى او نخواهند بود ، و بر عكس آنها كه با صفوف فشرده و نيات خالص و عزمهاى راسخ و تهيه همه گونه وسائل لازم ، به مبارزه با دشمن برميخيزند