مىشود .
بعضى از مفسران ، گفتهاند : منظور از حمل كردن بر دوش ، يا همراه خود آوردن اين نيست كه عين چيزى را كه در آن خيانت كرده بر دوش كشد ، بلكه منظور ، حمل مسئوليت آنها است ولى با توجه به مسئله تجسم اعمال آدمى در قيامت ، هيچ لزومى براى اين تفسير نيست ، بلكه همانطور كه ظاهر آيه فوق گواهى مىدهد ، عين چيزهايى كه در آن خيانت شده بعنوان سند جنايت بر دوش خيانت - كنندگان و يا بهمراه آنها خواهد بود .
* ( ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ ) * سپس بهر كس آنچه انجام داده و بدست آورده ، داده مىشود يعنى مردم اعمال خود را عينا در آنجا خواهند يافت و به همين دليل ، ظلم و ستمى در باره هيچكس نمىشود ، چرا كه بهر كس آن مىرسد كه خود ، تحصيل كرده است ، چه خوب باشد يا بد .
آيه فوق و احاديثى كه در نكوهش خيانت از پيامبر ص صادر شده بود اثر عجيبى در تربيت مسلمانان گذاشت و آن چنان پرورش يافتند كه غالبا كمترين خيانت ، مخصوصا در غنائم جنگى و اموال عمومى از آنها سر نمىزد و چنان بود كه غنائم گرانبها و در عين حال كم حجم را كه خيانت در آن ، چندان مشكل نبود كاملا دست نخورده به خدمت پيامبر ص و يا زمامدارانى كه بعد از آن حضرت روى كار آمدند ، مىآوردند بطورى كه مايه اعجاب هر بيننده اى بود ، اينها همان عرب وحشى و غارتگر زمان جاهليت بودند كه در پرتو تعليمات اسلام به اين درجه از تربيت انسانى رسيده بودند .
گويا صحنه قيامت را در برابر چشم خود مىديدند در حالى كه مردم خيانتگر اموالى را كه در آن خيانت كردهاند در برابر چشم همگان بر دوش مىكشند و همين ايمان به آنها هشدار مىداد كه از فكر خيانت نيز ، صرفنظر كنند .
طبرى در تاريخ خود ، نقل مىكند هنگامى كه مسلمانان وارد مدائن شدند ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 153
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٣