الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ‹ 2 › الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ‹ 3 ›
ترجمه :
2 - ستايش مخصوص خداوندى است كه پروردگار جهانيان است .
3 - خداوندى كه بخشنده و بخشايشگر است ( و رحمت عام و خاصش همگان را فرا گرفته است ) .
تفسير : جهان غرق رحمت او است
بعد از * ( « بِسْمِ اللَّه » ) * كه آغازگر سوره بود ، نخستين وظيفه بندگان آنست كه به ياد مبدء بزرگ عالم هستى و نعمتهاى بىپايانش بيفتند ، همان نعمتهاى فراوانى كه سراسر وجود ما را احاطه كرده و راهنماى ما در شناخت پروردگار و هم انگيزه ما در راه عبوديت است .
اينكه مىگوئيم : انگيزه ، به خاطر آنست كه هر انسانى به هنگامى كه نعمتى به او مىرسد فورا مىخواهد ، بخشنده نعمت را بشناسد ، و طبق فرمان فطرت به سپاسگزارى برخيزد و حق شكر او را ادا كند .
به همين جهت علماى علم كلام ( عقائد ) در نخستين بحث اين علم ، كه سخن از انگيزههاى خداشناسى به ميان مىآيد « وجوب شكر منعم » را كه يك فرمان فطرى و عقلى است به عنوان انگيزه خداشناسى ، يادآور مىشوند .
و اينكه مىگوئيم : راهنماى ما در شناخت پروردگار نعمتهاى او است ، به خاطر آن است كه بهترين و جامعترين راه براى شناخت مبدء ، مطالعه در اسرار آفرينش و رازهاى خلقت و مخصوصا وجود نعمتها در رابطه با زندگى انسانها است .
به اين دو دليل سوره فاتحة الكتاب با اين جمله شروع مىشود ( * ( الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * ) .