كلى از بين رفت و آنها معتقد شدند كه عدهء سيارات يازده و ابعاد آن غير منظم و به كلى مخالف با ترتيب تىتىيوس است . . . و تا ده سال باب انكشاف سيارات مسدود و دو عقيدهء همه به وجود همين تعداد استقرار يافت و كتب بسيارى در اين باب مثل حدائق النجوم و غيره تدوين شد .
باز هم چون مطابق اسرار و نواميسى كه خدا در درون عالم هستى به وديعت نهاده ، بايد بعد از هر شدتى ، فرجى و پس از هر تنگى ، گشايشى رخ دهد ! دوباره از سال 1250 هجرى به بعد ، چشمههاى اكتشافات به روى اهل رصد باز و سيارات ديگرى به تدريج در همان حد 28 بناى پيدايش گذاشت ! تا اندازهاى كه در هر يك وجب از آن ، حدود 18 سياره كشف گرديد ! بالاخره آرا بر اين قرار گرفت كه اين سيارهها ، سيارات مستقلى نبوده بلكه تمام آنها اجزاى يك سيارهء بسيار عظيمى هستند كه در حدود 28 و بين مدار مريخ و مشترى ، به طور مستقل و منفرد مثل ساير سيارات در حركت بوده « 1 » و در قرون گذشته بر اثر حدوث علت مجهولى - كه جز خدا كسى نمىداند - از هم متلاشى گرديده و اجزاى و قطعات آن به طور متفرقه ، ولى در همان مدار اصلى اولى ، به حركت و دوران افتاده است .
اين مسئله بدين شاهد تأييد گرديد كه ديدند : گردش و دوران اين سيارهها از لحاظ وضع و صفت و زمان ، خيلى شبيه به هم و مدارهاى آنها هم سخت به هم نزديكاند ! - چنان كه در مقالهء پنجم از مسئلهء تعدد زمينها اشاره كرديم - بعد از اين كه اصل مزبور نسبت به سيارات مرقوم مسلم گرديد ، اعتقاد دانشمندان بر اين شد كه همهء آنها ، اجزاى يك سياره بوده و باز برگشتند به ميزانى كه تىتىيوس وضع كرده بود و معتقد شدند كه تعداد سيارات منحصر به هفت است . ولى وقتى كه اخترشناس مشهور
هامش
( 1 ) . فيلسوف آمريكايى « نيوكم » با اين نظريه مخالفت كرده و مىگويد : همه اين سيارهها ، سيارهء مستقلىهستند ، چنان كه از حركت آنها در ادوار گذشته و عدم اجتماع آنها در روزى از روزها اين مسئله را مىتوان ثابت كرد !