مسئلهء يازدهم : تعداد سيّارات
پرسش : دانشمندان پيشين فقط به وجود هفت سياره معتقد بودند : قمر ، عطارد ، زهره ، شمس ، مريخ ، مشترى و زحل ولى متأخرين تعداد سيارات را به نُه رساندهاند ! آيا اسلام در اين موضوع ساكت است يا نظريهاى داده ؟ و اگر نظريهاى دارد ، از چه قرار است ؟
پاسخ : در اين كه پيشينيان جز هفت كره ، به سيارات ديگرى قائل نبودهاند ، هيچ شك و شبههاى نيست . و با اين كه نقل كردهاند كه دو نفر از فلاسفه و دانشمندان قبل از ميلاد : « ذيمقرا طيس » و « ارثميدر » ، قائل به عدم تناهى عدد سيارات بودهاند ، ولى محتمل است مراد اين دو حكيم ، به اصطلاح ما مطلق سير در فضا باشد ، اعم از ثوابت و سيارات و به عبارت ديگر اين دونفر در مقابل عقيدهء فلاسفهاى از قبيل « ارسطو » كه ثوابت را به كلى غير متحرك دانستهاند ، ابراز مخالفت كرده و خواستهاند بگويند : همهء اجرام عالم متحرك است و هيچ جرمى ساكن حقيقى نيست ! و مفاد اين عقيده ، فقط مربوط به سيارات عالم شمسى ما نبوده است . و در هر صورت مقصود عمدهء ما در اين مسئله اين است كه نظام هيئت بطلميوسى چه قبل از اسلام و چه بعد از آن ، جز هفت كرهء ذكر شده سيارهء ديگرى را قائل نبوده است .
و اما بنا بر نظام كوپرنيكى - هيئت جديد - ، عقايد و آرا در اين موضوع هميشه در