خوشگذرانى و ولخرجى را كه در مقابل آن نيازمندى توده ، و تنگدستى مردم بهچشم مىخورد ، تحريم مىكند و بهخوبى مىداند كه اين گشادبازىها و تنپرورىها در اين چنين اجتماعات و در ميان گروه و طبقهاى خاص امكانپذير نيست ، مگر آنكه در طرف ديگر آن ، محروميتها و گرسنگىها باشد . « 1 » و چون در شأن شرافت و حق انسانى نيست كه ثمره رنج و كوشش او را انسانى ديگر استثمار كند و چون اسراف و خوشگذرانى ولخرجان و تجاوزكاران ، در جامعهء نيازمندى ، بدون اين استثمار مقدور نيست ، مىبينيم كه پيامبر خانهها و كاخهاى اشراف را ، خانههاى اهريمنان - شياطين - مىنامد : « خانههاى شياطين را نمىبينيم مگر همين خانههايى كه مردم به ديبا پوشاندهاند » .
و در قرآن آمده است :
« وَكَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ بَطِرَتْ مَعِيشَتَها فَتِلْكَ مَساكِنُهُمْ لَمْ تُسْكَنْ مِنْ بَعْدِهِمْ إِلّا قَلِيلًا » « 2 » ؛
چه بسيار كشورها را كه رفاه معاش - فراوانى نعمت - مغرورشان كرده بود هلاك نموديم . اينك مسكنهايشان كه پس از آنها ، جز اندكى ، مسكون نشده است .
و در جاى ديگر ، با اين بيان جالب و عجيب و زيبا ، با آنان مىجنگد :
« وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفِيها فَفَسَقُوا فِيها فَحَقَّ عَلَيْها القَوْلُ فَدَمَّرْناها تَدْمِيراً » « 3 » ؛
هامش
( 1 ) . امام صادق عليه السلام در ضمن روايتى دربارهء زكات مىفرمايد : « . . . و انالناس ماافتقروا ولااحتاجوا و لاجاعوا و لاعروا الابذنوب الاغنياء و حقيق علىالله ان يمنع رحمته ممن منع حقالله فى ماله » ؛ مردم فقير و نيازمند و گرسنه و برهنه نشدند مگر در سايه فجايع و گناهان ثروتمندان ، و بر خدا سزاوار است كه رحمت خود را از كسى كه حق مالى را نمىپردازد ، بازدارد ( از كتاب من لايحضرهالفقيه ، ص 151 ) . روايات ما در اين زمينه بسيار است و در يك پانوشت بيش از يك نمونه نمىتوان نقل كرد . م
( 2 ) . قصص ، آيه 58 .
( 3 ) . الاسراء ، آيه 16 .