همين سياست مالى ، عبيداللَّه بن حجاب را كه از جانب هشام بن عبدالملك مأمور جمعآورى ماليات مصر بود ، واداشت ماليات اهل ذمه را در مصر افزايش دهد . اينها كه گروه بسيارى بودند ، سرانجام قيام كردند و امويان با آنها جنگيدند و بسيارى از ايشان را كشتند . نظير اين واقعه ، به دست اسامه تنوخى كه از سوى هشام مأمور جمعآورى ماليات بود نيز اتفاق افتاد . از اين رو در عصر وى به خاطر فرار از مالياتهاى كمرشكن ، مردم بسيارى به ديرها و كليساها پناه بردند و تارك دنيا شدند . وى تصميم گرفت كه جلوى اين كار را بگيرد . از اين رو آمارى دقيق از كليساها و راهبان گرفتند و در دست آنها حلقهاى آهنين قرار دادند كه در آن نام راهب و نام دير و تاريخ آن ثبت شده بود .
هرگاه راهبى مىيافتند كه اين نشان در دستش نبود ، دستش را مىبريدند ! هر مسيحى مجبور بود ، ورقهاى كه حاكى از پرداخت بدهى مالياتى بود به همراه داشته باشد و هرگاه كسى اين ورقه را همراه نداشت ، ده دينار از او مىگرفتند . سپس كليساها را تحت فشار قرار دادند و اگر به كسى برمىخوردند كه نشان رهبانيت در دست نداشت ، گردن او را مىزدند يا در زير ضربات شلاق او را مىكشتند . « 1 »
اين روش را اسامهء تنوخى از حجاج بن يوسف ياد گرفت ، كه در سختگيرى نسبت به موالى شهره بود . سياست مالى اموى باعث همه اين بدبختيها مىشد . حجاج ديد كه ساكنان اصلى قلمرو حكومتش ، مسلمان مىشوند تا بار جزيه را از دوش خود بردارند . وى ترسيد كه خزانه دولت خالى شود ، از اين رو با تازه مسلمانان همچون
هامش
( 1 ) الموالى فىالعصر الاموى ، ص 53 - 54 به نقل از : خطط مقريزى