دادگسترى بالاى سر آنها نيست كه آنان را بترساند و آنان هم هرگز نبايد هراسى به خود راه دهند و به دليل ترسى موهوم ، از سخنگفتن باز بمانند . زيرا اگر كسى از ترس و وحشت نتواند حرف خود را بزند ، چگونه برابرى مردم در برابر دادگاه مىتواند عملى گردد ؟ !
و ديديم كه چگونه در گفتارهاى امام على دقت و توجه كامل به نيكرفتارى نسبت به طرفين نزاع در دادگاه بهعمل آمده است ؛ زيرا علىبن ابيطالب به قضات و يا فرمانداران خود در آن حال كه مىخواهند داورى كنند دستور مىدهد كه : تندخويى و درماندگى ارباب رجوع را هنگام سخنگفتن ، تحمل كنند و در قبال آنان خستگى و سنگدلى و خودخواهى از خود نشان ندهند و هرگز به خشم نيايند و جوش و خروش بهكار نبرند ! و حتى امام على خاطرنشان مىسازد كه اگر قضات دچار خودخواهى و تكبر و خشم شوند ، مسئوليت آن به گردنشان خواهد بود . و اين در واقع براى آن است كه مردم با ديدن خشم و غرور قاضى ، دچار ترس و وحشت نشوند و همچنين براى تثبيت اين نكته است كه قضات بايد عادلانه داورى كنند و هرگز در حكم و داورى آنان ، نيروى خشم و غضب را دخالتى نباشد .
از همين نمونهها است آنچه امام به شريح قاضى دستور داده و به او مىفرمايد : « در مجلس خود احدى را بر ديگرى ترجيح مده و يكى را مسرور مساز ( براى اينكه اين امر موجب مىشود كه يكى از طرفين نزاع ، احساس كند كه قاضى در مورد دشمن وى نظر خاصى دارد و اين ، احساس اطمينان را از او سلب مىكند و اعتماد بر مساوات را در او جريحهدار مىسازد ) و اگر خشمناك شدى ، برخيز و هرگز در حالىكه عصبانى و خشمناك هستى ، داورى مكن » !
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 910
مساهمون: جورج جرداق
ص٩١٠