مساوات بين همه مردم ، در قبال قانون و قاضى برقرار گشته و تحقق يابد .
و در هر صورت ، مسئله مساوات در برابر دادگاه و داورى ، بخشى از مساوات در حقوق همگانى است ، و چون بهمثابه جزيى از كل است ، هميشه در ضمن حقوق مساوى همگانى وجود دارد . ولى با اين حال علىبن ابيطالب آن را مورد توجه خاص خود داشته و « قاضى » را مورد خطاب قرار داده مىفرمايد : « حق را دربارهء هركس كه لازم است چه نزديك و چه دور خويش و بيگانه اجرا كن » و آنگاه همه قضات را مورد خطاب قرار داده ، و مىفرمايد : « بر شما باد عدل و داد ، دربارهء دوست و دشمن » و : « بر اهل قبله ستم مكن و اهل ذمه را ظلم روا مدار » .
اينها دستورات آشكارى است كه در لزوم مساوات بين همه مردم در برابر دادگاه صادر شده است ؛ براى آنكه عدم مساوات اگر عملى شود ، بىشك شامل دور و نزديك خويش و بيگانه مىگردد . . . و نزديك كسى است كه با دوستى يا خويشى با شما پيوند داشته باشد و يا كسى است كه بهوسيله ثروت و قدرت بر شما نفوذ و برترى يابد و دور آنكسى است كه بهطور كلى با هيچيك از اين پيوندها ، با شما ارتباطى نداشته باشد . و دوست در بين نزديكان ، فرد ويژهاى است ، چون شما نسبت به او نظر موافق خاصى داريد و دشمن در ميان افراد دور ، فردى است كه شما نظر مخالفى نسبت به او داريد و شايد كه عداوت و دشمنى باعث تحريك خشم شما گردد و عوامل انتقام را در شما بيدار سازد .
از همه اينها گذشته ، اگر شما قاضى مسلمانى در جامعه و دولت
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 901
مساهمون: جورج جرداق
ص٩٠١