استوار است كه عبارتند از : مساوات در قانون ، مساوات در برابر قضاوت ، برابرى در ماليات و مساوات در وظايف .
* * * 1 . مساوات در قانون : اين موضوع را در اين سخن امام على كه ذكر شد : « بايد وضع مردم در مورد حق ، در نزد تو برابر و يكسان باشد » و همچنين در اين گفتار امام كه مىفرمايد : « بدانيد كه مردم در نزد ما يكسان و برابر هستند » بهخوبى مشاهده مىكنيم و اين دو گفتار ، چنان در مسئله مساوات همه مردم در برابر قانون صراحت دارد كه هيچگونه احتمال تفسير و تأويلى در آنها راه ندارد و هيچ نوع ابهامى هم بر آنها عارض نمىشود و مساوات در قانون هم ، در هرحال ، اساس برابرى در حقوق است .
* * * 2 . مساوات در داورى و در برابر دادگاه : امام على در تثبيت اين موضوع هم از هر جهت برترى دارد ؛ برترى از نظر سبقت زمانى و پيشى بر ديگران ، برترى از نظر قانونگذاربودن ، و برترى از جهت اجراكردن . . .
و شايد اين شكل از اشكال مساوات در بين مردم ، همان چيزى است كه در تاريخ بر آن زياد افترا بستهاند و يا آن را عاطل و مهمل گذاشتهاند ، براى آنكه كلمه قضاوت و داورى ، به معنى آخرين سخن در حل اختلاف مردم است و براى آنكه حكم دادگاه درباره چيزى كه مردم در آن اختلاف دارند ، نافذ و قطعى است و بايد به هرنحوى كه شده اجرا شود . و از همينجا بود كه بعضى از رجال قانون ، مسئله برابرى در برابر دادگاه و مساوات در داورى را ، از اساس و پايه باطل
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 898
مساهمون: جورج جرداق
ص٨٩٨