كوشش بپردازند و افكار را متوجه آن بسازند و دليل و برهان را ، در جلوگيرى از انحرافهاى هواداران دورانهاى كهن كه گمان مىكنند مىتوانند در قبال زندگى در حال تحول انقلابى ، ايستادگى كنند ، بهكار ببرند .
و ايمان علىبن ابيطالب به انقلابىبودن زندگى و تحول و تكامل هميشگى آن ، اصلى است كه در انديشه و مكتب و سلوك وى ، اساسى است . از جمله سخنان امام در اين مورد ، گفتار صريح و بىابهام اوست كه مىفرمايد : « فرزندان خود را با اخلاق خود تربيت نكنيد ، زيرا كه آنان براى زمانى غير از زمان شما خلق شدهاند » « 1 » و « اگر علم پيدا كرديد ، عمل كنيد و اگر يقين يافتيد اقدام نماييد » و : « زيانكار كسى است كه دوروز وى يكسان باشد » !
و بىشك اين ايمان به انقلابىبودن زندگى و اين اعتماد به تحولات دائمى آن ، انسان را بر لزوم آموزش و استفاده از آنچه عظمت زندگى در سينه فرزندان خود جاى داده و بهرهگيرى از استعدادهاى فطرى خود براى پيشرفت راهبرى مىنمايد ، و از همين اعتماد و اطمينان است كه امام على مىفرمايد : « . . نخست كه آفريده شدى نادان بودى و سپس دانا شدى و چه بسيار است چيزى كه تو به آن علم ندارى و انديشهات در آن سرگردان بوده و بيناييت در آن گمراه است و سپس بر آن آگاه گردى . . . بايد به كسى كه تو را آفريده است اعتماد كرد . . . »
هركس كه در مضمون اين عبارت تأمل كند ، قاعدهاى را از آن
هامش
( 1 ) .
لا تقسروا اولادكم على اخلاقكم ، فانهم مولودون لزمان غير زمانكم
.