در پيشگاه خدا اعتراف كنيد ، زيرا تقوى و پاكى خود را از ياد بردهايد و چراغهاى راه خود را خاموش كردهايد ، و كسى را كه مالك نفسش نيست به عنوان رهبر خود قرار دادهايد ، و شما گوش شنوا و چشم بينا نداريد و طالب و مطلوب هر دو ناتوان هستند ، اگر شما از اين روش فعلى خود دست برداشتيد و در يارى از حق كوتاهى نكرديد و باطل را ذليل ساختيد كسى كه از شما پستتر است براى شما اظهار قدرت و برترى نمىكند . و بنابر اينكه از حق پيروى و اطاعت نكرديد و سخن كسانى را كه بايد گوش كنيد ، گوش نكرديد ، مانند قوم بنى اسرائيل در عصر موسى ، متحير و سرگردان مىشويد ، حق را به شما مىگويم ، كه سرگردانى شما از بنى اسرائيل بيشتر خواهد بود زيرا شما همان مردمى هستيد كه بر فرزندانتان ظلم و ستم مىكنيد و آنها را بيچاره خواهيد كرد ، و اگر با شراب رهبر شجرهء ملعونهء قرآن كه آل ابو سفيان است مست شويد ، مسلما اطراف شبان گمراهى جمع خواهيد شد و با سرعت به استقبال باطل مىرويد و با مبلغ حقيقى و كسى كه شما را به حق دعوت مىكند و با اهل بدر و كسانى كه با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله رابطه نزديكى دارند قطع رابطه مىكنيد و با دورترين افراد كه شايسته است كه با آنها جنگ كنيد ارتباط و پيوند برقرار مىكنيد ، بدانيد اگر اين خلافت از آنها گرفته شود ، به پاداش عمل خود خواهيد رسيد و آنزمان پرده از خطاها برداشته مىشود و مدت آقايى تمام شده ، و وعده حق نزديك شده و ستاره شرق ظاهر شده و ماه شما براى شما طلوع كرده و مانند شب بدر جهان را روشن مىكند ، پس هنگامى كه اين علائم را ديديد توبه كنيد و از كارهاى زشت خود دست برداريد و اين را بدانيد اگر از خورشيد مشرقى اطاعت كنيد شما را به راه راست رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هدايت مىكند و شما را از كرى و لالى نجات مىدهد و زحمت بدست آوردن شريعت و بار سنگين گناه را از دوش شما به زمين مىگذارد . و خداوند كسى را از رحمت خود دور نمىكند مگر كسى كه رحمت و عصمت طلب نكند ، و ستمكاران به زودى خواهند دانست كه به چه جايگاهى و دوزخى انتقال مىيابند .
فصل پنجاه و يكم [ : سخنان حضرت در مدينه در جمع مردم ]
امام صادق عليه السّلام فرمود : امير مؤمنان در مدينه براى مردم سخنانى ايراد فرمودند و بعد از حمد و ثناى الهى گفتند : هيچگاه خداوند زورگويان و ظالمان تاريخ را در هم نمىشكند مگر بعد از مهلت و دادن فرصت به آنها ، هيچگاه كمبودها و شكستهاى قومى را ترميم و جبران نمىكند مگر بعد از پشتسر گذاشتن دشوارىها و تحمل مشكلات . اى مردم بر آنچه در آينده از مشكلات و سختىها با آن مواجه خواهيد شد و در آنچه از سختىها پشت سر گذاشتهايد ، براى شما درس عبرت است . هر صاحبدلى ، خردمند و اهل فكر نيست و هر شنوندهاى ، شنوا نيست و هر بينندهاى چشم بينا ندارد تا بخواهد از اين وقايع عبرت گيرد .
بندگان خدا در آنچه براى شما اتفاق مىافتد ، نيكو بنگريد و دقّت كنيد . سپس به دارايىهاى آنان كه خداوند به علم خود به آنان عطا كرده است ، بنگريد آنانكه به سنت خاندان فرعون عمل كردهاند و صاحبان باغها و چشمهها و مزارع و جايگاه بزرگى در بين مردم بودند و آنها نشانه و عبرتى براى