كافى و لازم را ندارد و نخستين شبههاى كه در قلب او پيدا شود فورا تمام وجودش را فرا مىگيرد . بدانيد كه هيچكدام از اين دو دسته مورد اطمينان نيستند .
زيرا كسانى كه با حرص به لذتهاى دنيا مىپردازند و از شهوات خود ، پيروى مىكنند و كسانى كه به جمع كردن و ذخيره مال دنيا سرگرمند شايسته رهبرى مردم نيستند و اين افراد بيشتر به حيوانات شباهت دارند .
حال كه كار به اينجا رسيد و حاملى براى علم پيدا نشد ، عالم كه از دنيا مىرود ، علم هم مىميرد . بلكه در عين حال زمين خالى از حجت نمىماند ، يا حجت ، ظاهرى است كه همه او را مىبينند و يا مخفى از مردمان است تا ادله محكم الهى و نشانههاى او از بين نرود .
اما اين عده كجايند ؟ تعدادشان بسيار كم است . قدر و منزلت آنها بسيار زياد است خداوند به بركت اينها حجتهاى خود را حفظ مىكند تا امثال آنها بوجود آيند . و اين معارف الهى را در دلهاى كسى مثل خودشان امانت بگذارند . علم و دانش از همه طرف به آنها روى آورده و حقايق ايمان وجودشان را فرا گرفته و يقين واقعى پيدا كرده و در برابر مشكلاتى كه ديگران زير بار آنها نمىروند آنها با آغوش باز از آن مشكلات استقبال مىكنند و از آنچه مردم جاهل مىترسند ، آنها به او انس گرفتند . فقط بدنشان با دنيا سروكار دارد اما روحشان به عالم بالاتر مرتبط است . اينها جانشينان خدا در روى زمينند كه مردم را به دين او دعوت مىكنند و حجت بر بندگان او هستند .
سپس حضرت آه سردى كشيد و فرمود : چقدر مايلم آنها را ببينم . آنگاه دستشان را از روى دست من برداشتند و فرمودند : هركجا مىخواهى برو .
فصل دوم توصيف علماء
فصل دوم از سخنان آن حضرت است كه مردم را به شناخت خود دعوت مىكرد و فضل و برترى خويش را بيان مىكرد و ضمنا به صفت علماء و چگونگى رفتار شاگردان اشاره مىنمايد . اين موضوعات را علماى اخبار در خطبهاى كه از آن حضرت به يادگار مانده روايت كردهاند و ما ابتداى اين روايت را حذف كرده و بقيه آن را ذكر مىكنيم .
شكر و سپاس مخصوص خدايى است كه ما را از گمراهى به راه درست هدايت كرد و از كورى نجات داد و نعمت اسلام را به ما منت نهاد : بواسطه اسلام بر ما منت گذاشت و پيغمبرى را در ميانمان قرار داد و ما را از نجيبان آفرينش قرار داد و گذشتگان ما را بواسطهء پيغمبرى گرامى داشت و ما را بهترين امت قرار داد و از ميان مردم انتخاب كرد تا امر به معروف و نهى از منكر كنيم و به بندگى او بپردازيم و چيزى را شريك خدا قرار ندهيم و جز او كسى را دوست خود نگيريم . ما گواهان خدا ، و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، گواه بر ماست . شفاعت مردم به دست ماست و هركسى را شفاعت كنيم ، پذيرفته مىشود . دعاى ما مستجاب است هركسى را كه براى او استغفار كنيم گناهان او بخشيده مىشود ، خداوند ما را پاك و خالص گردانيده و ما دوستى جز او را براى خود انتخاب نمىكنيم .