حجاز و عراق بودند و ما در ميان آنها به فرمانده بزرگى يا شخصيت بااهميتى كه اصالتا ايرانى باشد ، برخورد نكرديم .
2 - تمام افرادى كه امام حسين ( ع ) را در سال ( 60 ه ) به كوفه دعوت كردند ، چنانكه از اسامى آنها كه در كتاب منسوب به ابى مخنف « 1 » وارد شده ، به دست مىآيد ، از سردستههاى قبايل عربى ساكن در كوفه و اطراف آن بودند .
3 - تقريبا تمام ياران سليمان بن صرد خزاعى در جنبش و قيام توابين ( كه براى خونخواهى امام حسين ( ع ) به پا خواسته و از كردار خود اظهار پشيمانى كردند ) از مردم عراق بودند . فلهاوزن مىگويد : « چهار هزار تن از توابين در نخيله جمع شدند و در ميان آنها از عربهاى تمام قبايل و نيز بسيارى از قاريان شركت داشتند و كسى از موالى ( آزادشدگان ) در ميان آنها ديده نمىشد » « 2 » .
از بيان مطالب گذشته به اين نتيجه مىرسيم كه تشيع در اصل همانند اسلام در محيطى عربى پرورش يافت و ياران و پيروان اوليه آن از عربها بودند و بنابراين اصل آن از ايران سرچشمه نگرفته و علاوه بر دلايلى كه سابقا نقل كرديم ، نظريه فلهاوزن نيز عقيدهء ما را تأييد مىكند . وى پس از اينكه نظريه « دوزى » و « آ . ملر » را كه از نخستين كسانى بودند كه معتقد بودند ، تشيع يك مذهب اصالتا ايرانى است ، رد كرده ، مىگويد :
« در اينكه انديشههاى شيعه در بين ايرانيان پذيرفته شده و مورد استقبال قرار گرفته ترديد نيست ، ولى اينكه اين مكتب جوشيده و برآمده از ايرانيان باشد ، هيچ دليلى بر آن نيست و شيعه بودن ايرانيان ، دليل ايرانى الاصل بودن آن مذهب نمىشود و بلكه گفتههاى تاريخى عكس آن را ثابت مىكند ، زيرا از تاريخ به روشنى به دست مىآيد كه تشيع در مرحله نخست بهطور روشن و آشكار در مناطق عربى شكل گرفت و پس از آن مورد پذيرش موالى ( آزادشدگان ) قرار گرفت . . . » « 3 »
هامش
( 1 ) - مقتل الامام ابى عبد الله الحسين ( ع ) ، نجف ، 1960 ، ص 18 .
( 2 ) - الخوارج و الشيعه ، ص 194 .
( 3 ) - همان مدرك ، ص 240 .