روزى از ما چيزى پرسيده است و بعد پاسخ ما را نقل كند ، اگر آنچه شنيده ، بهطور راست نقل كند ، خدا او را راستگو به حساب مىآورد و اگر آنچه را شنيده ، همراه با دروغ نقل كند ، خداوند او را دروغگو مىشمارد . . . » « 1 » .
زمانى كه حضرت باقر ( ع ) به امامت رسيد ، توجه خود را به علم و دانش و انتشار آن مبذول كرد . محمد بن مسلم گفته است : « من از ابو جعفر ( امام باقر ) ( ع ) سى هزار حديث شنيدم . پس از آن حضرت ، با فرزندش جعفر ( ع ) ( امام صادق ) ديدار كردم از او نيز شانزده هزار حديث - يا گفت مسأله - شنيدم . . . » « 2 » . جابر بن يزيد جعفى گفته است : « ابو جعفر ( ع ) هفتاد هزار حديث برايم گفت » « 3 » . همچنين جابر به ابو جعفر ( ع ) عرض كرد :
« فدايت شوم ، شما با احاديثى كه به من آموختيد ، بار بزرگى را بر دوش من گذاشتيد . . . » « 4 » .
روزى يكى از آنان از عبد الله بن عمر مسألهاى پرسيد . او پاسخ را ندانست و گفت :
نزد آن پسر ( به امام باقر ( ع ) اشاره كرد ) برو و از او سؤال كن و مرا نيز از پاسخ او آگاه كن .
پس نزد آن حضرت آمد و مسألهاش را پرسيد . حضرت پاسخ مسألهاش را داد . بعد نزد ابن عمر برگشت و پاسخ امام را به او گفت . ابن عمر گفت : آنها خاندانى هستند كه صاحب فهم و درايتند « 5 » . همچنين ثوير بن فاخته گفته است : من جهت حج بيرون آمدم .
پس عمرو بن ذر قاضى و ابن قيس مآصر و صلت بن بهرام مرا همراهى كردند و چون فرود آمدند ، گفتند : اكنون نگاه كن ! ما چهار هزار مسأله نوشتهايم تا هر روز سى مسأله از امام صادق ( ع ) بپرسيم و در اين كار از تو پيروى كرديم . . . » « 6 » .
شيخ طوسى نام برخى از شاگردان امام باقر ( ع ) و صادق ( ع ) را نام برده است كه در
هامش
( 1 ) - كشى ، رجال ، ص 114 - 5 .
( 2 ) - ايضا ، ص 150 .
( 3 ) - مفيد ، اختصاص ، ص 66 .
( 4 ) - كشى ، رجال ، ص 171 .
( 5 ) - مجلسى ، محمد باقر ، بحار الانوار ، ج 11 ، طهران ، 1315 ، ص 83 .
( 6 ) - كشى ، رجال ، ص 191 .