امام است . . . اينان از اصل وصيت و همان روش نخستين كه از زمان پيامبر ( ص ) جارى بود پيروى مىكردند » « 1 » . اشعرى در ميان شيعيان فرقهاى را كه قائل به امامت امام جواد ( ع ) ( ت 220 ه ) ، بودند ، بدينگونه توصيف مىكند كه آنها قائل به وصيت و روش نخستين بودند . اين به آن معناست كه آنها به سلسلهء امامانى اعتقاد داشتند كه بعدها و زمانى كه گروهى به نام اماميه معروف شدند ، به آن امامان ( ع ) اعتقاد داشتند . بنابراين آنها شيعيانى هستند كه آنها را به نام پيشينيان اماميه يا جعفريه و يا قطعيه ناميدند . ولى اينكه تا پس از رحلت امام جواد ( ع ) آنها به نام اماميه معروف شده باشند ، درست نيست .
پس از شهادت امام جواد ( ع ) « كسانى كه معتقد به امامت آن حضرت بودند ، فرزند و وصىاش على بن محمد ( ع ) را امام خود دانستند . . . و تا پس از شهادت آن حضرت همواره بر اين اعتقاد باقى بودند . . . » « 2 » و تا سال 254 ه كه وفات امام هادى ( على بن محمد ) ( ع ) در آن سال اتفاق افتاد ، هنوز شيعيان معتقد به امامت آن حضرت به نام « اماميه » معروف نشده بودند و به جهت اينكه امام هادى ( ع ) خود يكى از امامان دوازدهگانه و وصى پدرش « 3 » مىباشد ، كسانى كه بعد از زمان آن حضرت به نام اماميه معروف شدند ، نيز از شيعيان آن حضرت بودند .
پس از وفات امام هادى ( ع ) ، امامت به فرزندش امام حسن عسكرى ( ع ) رسيد ، سعد اشعرى مىگويد : « ساير پيروان على بن محمد ( ع ) قائل به امامت فرزندش حسن بن على ( ع ) شدند » « 4 » و تا زمان رحلت امام حسن عسكرى ( ع ) كه در سال 260 ه بود ، شيعيان آن حضرت هنوز به نام اماميه ناميده نشده بودند و زمانى كه امام حسن عسكرى ( ع ) رحلت كرد و جانشين و فرزندى به صورت ظاهر برايش ديده نشد ،
هامش
( 1 ) - المقالات و الفرق ، ص 93 .
( 2 ) - همان مدرك ، ص 99 .
( 3 ) - شيعيان اماميه معتقدند كه امام معصوم براى امامت فقط به كسى كه مانند خودش معصوم باشد ، وصيت مىكند . بنابراين اينكه امام جواد ( ع ) ، امام هادى ( ع ) را وصى خود قرار داد ، دليل عصمت امام جواد است .
( 4 ) - المقالات و الفرق ، ص 101 .