تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 524

مساهمون:

ص٥٢٤
( ( 673 ) ) تا ببينى كاين جهان چاهيست تنگ يوسفانه آن رسن آرى به چنگ ( ( 674 ) ) تا بگويد چون ز چاه آيى به بام جان كه يا بشرى لى هذا غلام ( ( 675 ) ) هست در چاه انعكاسات نظر كمترين آن كه نمايد سنگ زر ( ( 676 ) ) وقت بازى كودكان را ز اختلاف مىنمايد آن خزفها زرّ و مال ( ( 677 ) ) عارفانش كيمياگر گشته اند تا كه شد كانها برِ ايشان نژند

آيه

« وَجاءَتْ سَيَّارَةٌ فَأَرْسَلُوا وارِدَهُمْ فَأَدْلى دَلْوَه قالَ يا بُشْرى هذا غُلامٌ وَأَسَرُّوه بِضاعَةً وَالله عَلِيمٌ بِما يَعْمَلُونَ » 12 : 19 ( 1 ) ( كاروانى از راه ( مدين ) رسيد و كسى را براى آوردن آب [ به آن چاه كه يوسف را در آن انداخته بودند ] فرستادند ، سطل آب را بچاه فرو برد ، گفت بشارت باد كه اين غلام است ، و يوسف را از ساير بازرگانان كه در آن كاروان بودند ، از جهت متاع بودن مخفى كردند و خداوند به آن چه كه مىكردند دانا است . )

( ( 662 ) ) پادشاهى نسبتت بر ريش خود پادشاهى چون كسى بر نيك و بد ؟ ( ( 663 ) ) بىمراد تو شود ريشت سفيد شرم دار ار ريش خود اى كژ اميد

با ملاحظهء محدوديت قدرت و اختيار ، فرماندهى مطلق امكان ندارد

وضع جهان طبيعت از يك طرف ، ساختمان موجوديت مادى و روانى آدمى از طرف ديگر ، موردى براى تصور قدرت و اختيار مطلق در اين جهان باقى نمىگذارد . انسان در هر درجه از شخصيت و توانايى و آزادى هم كه قرار داشته باشد ، نمىتواند از جريان قوانين طبيعت در جهان خارجى و از تسليم شدن كالبد جسمانى به اصول
هامش
( 1 ) سوره يوسف ، آيهء 19 . .