تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١

روايت

« أ لا أخبر كم باهل الجنة : كل ضعيف متضعف لو اقسم على الله لابره و أ لا أخبركم باهل النار : كل عتل جواظ مستكبر » . ( 1 ) ( آيا خبر ندهم به شما [ وصف ] اهل بهشت را ؟ : اهل بهشت ضعيف و ضعيف نما هستند ، اگر به خدا سوگند بخورند بجاى مىآورند . آيا خبر ندهم به شما [ وصف ] اهل دوزخ را ؟ اهل دوزخ هر انسان خشن پر خور و متكبر و با نخوت است ) .

توضيح

- ممكن است اين سؤال مطرح شود كه توصيف اهل بهشت به ضعيف و ناتوان ، دست و پاى مردم با ايمان را در اين زندگانى دنيا مىبندد و آنان را تسليم جباران طغيانگر جوامع مىسازد ؟ پاسخ اين سؤال اين است كه مقصود از ضعف و ناتوانى در روايت فوق ، از دست دادن موقعيت وجودى و تن به جور و ستم دادن نيست ، زيرا - اولًا آيات متعدد و روايات زيادى صريحا و به طور كنايه از ستمديده گى جلوگيرى مىكند و مظلوميت اختيارى را مانند بىدادگرى ممنوع و تقبيح مىنمايد . و اين روايت نمىتواند در مقابل صراحت آيه‌اى كه مىگويد : « إِنَّ اَلَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ اَلْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي اَلأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ الله واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها فَأُولئِكَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَساءَتْ مَصِيراً » 4 : 97 . ( 2 ) ( كسانى را كه فرشتگان در حال ستمگرى به خود در مىيابند ، مىگويند : شما در چه حال بوديد ؟ مىگويند : ما در روى زمين ناتوان و بىنوايان بوديم . فرشتگان مىگويند : مگر زمين خدا پهناور نبود كه در آن مهاجرت كنيد منزلگه

هامش
( 1 ) مسلم و بخارى از حارثه بنت وهب به نقل از شرح انقروى ، ج 3 ص 395 نهايه ، ابن اثير ج 1 ص 188 در توصيف اهل دوزخ . .
( 2 ) سوره النساء ، آيهء 97 . .
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 201 | محمد تقي جعفري