زنده و فريبنده جلوه گر مىشود و پندارها و رؤياهاى مربوط به سعادت آتى در آن سن و سال خوشبختى واقعى را تشكيل مىدهد . بحث ما بيشتر به ما وراى طبيعت مىكشيد . من از دقايقى خوشم مىآمد كه انديشه ها به سرعتى بيشتر ، يكى از پى ديگرى پديد مىآمدند و هر آن موهومتر و كلىتر مىشدند و سرانجام به درجه اى از ابهام مىرسيدند كه زبان از بيان آنها باز مىماند و شخص گمان مىكرد كه واقعاً آن چه را مىانديشيد به زبان مىآورد ، غافل از آن كه چيز ديگرى مىگويد . » ( 1 ) « بديهى است كه تحت تأثير نخليودوف بىاختيار شيوهء زندگى و افكار او را پذيرفتم . ماهيت عقايد وى عبارت بود از پرستش آرمان نيكى و ايمان به اين كه آدمى بايد مدام كاملتر شود و رسالت او جز اين نيست و در آن صورت اصلاح نوع بشر و امحاى همهء عيوب و بد بختىهاى انسانى كارى آسان خواهد بود . تنها خدا مىداند كه اين آرزوهاى پاك روزگار جوانى تا چه اندازه خنده دار بود و چه كسى براى تحقق نيافتن آنها مقصر است ؟ » ( 2 )