تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 556

مساهمون:

ص٥٥٦
حميت دين را نشانى ديگر است كه از آن آتش جهانى اخضر است

غيرت دينى اگر چه در ظاهر آتش مىنمايد ، ولى در باطن سر سبز كنندهء جهان است

اين مسئله امروزها مورد اهميت زيادى است كه آيا بايسيت كسى كه تابع يك مذهب است ، در راه ترويج و جلوگيرى از اهانت بر آن كوشش كند و ابراز عواطف نمايد يا نه ؟ گروهى اين مسئله را خيلى سطحى نگريسته مىگويند : نبايستى در دين تعصب داشت . گروه ديگرى با كلماتى از قبيل جمود و خشكى و نداشتن روشنايى فكرى تعبير مىكنند . دستهء ديگرى مىگويند : داشتن يك ايده آل مستلزم دفاع از آن و اشاعه دادن آن است . ما بايستى در اين مسئله با تعمق بيشترى بنگريم و نبايستى مسئلهء به اين اهميت را مانند يك پديدهء ساده تلقى كنيم . مجبوريم در بررسى اين مسئله دو قلمرو فرد و اجتماع را مطرح بسازيم . اگر براى يك فرد اصولى به عنوان ايده هاى لازم اثبات شد و او يقين پيدا كرد كه بايستى در زندگى مطابق آن ايده ها رفتار كند ، بدون ترديد دفاع از آن ايده ها براى آن فرد يك مسئلهء طبيعى و ضرورى خواهد بود ، زيرا - هنگامى كه اصلى براى انسان به عنوان ايده نمودار شد ، از هر نوع كه باشد در اعماق جان آن انسان نفوذ مىنمايد . او شخصيت خويش را با همان ايده تفسير مىكند .