حضور امام بايد به دو پرداخت شود ، اما در صورت نبود امام ، برخى گفتهاند : مباح و بخشوده است ، برخى گفتهاند : بايد آن را حفظ كرد و هنگامى كه نشانههاى مرگ ظاهر شد به وارثان خود وصيت كند . برخى گفتهاند : خمس دفن مىشود . شمارى نيز گفتهاند : نيمِ خمس به مستحقّان آن داده مىشود و آنچه ويژهء امام است از طريق وارثان و يا دفن كردن حفظ مىشود . بعضى نيز گفتهاند : سهم امام نيز به گروههاى موجود داده مىشود ، زيرا در صورت عدم كفايت [ سهم مستحقان ] امام بايد آن را [ از سهم خود ] كامل كند . وقتى اين كار ، با وجود امام ، واجب است در غيبت او نيز همان وجوب را دارد ، و اين به واقعيت ، مانندتر است » ( شرايع الاسلام ، ج 1 ، ص 184 ) .
سخن علامهء حلّى رحمه الله صراحت در وجوب كنار گذاشتن خمس و پرداخت آن به سادات ارجمند دارد و معافيت از پرداخت آن تنها به سه مورد ياد شده اختصاص دارد و بس .
نويسنده مىگويد : يكى از اين جماعت يحيى بن سعيد حلّى متوفّا به سال 690 هجرى است كه به نظريهء معاف شدن شيعيان از خمس و جز آن گرايش يافته ، و اين از بهر كرامت و فضيلتى است كه ائمّه بر شيعيان نهادهاند و اين در كتاب او الجامع للشرائع صفحهء 151 آمده است .
پاسخ نويسنده اين است كه يحيى بن سعيد حلى رحمه الله در كتاب خود الجامع للشرائع چنين آورده است : بر هيچ كس جايز نيست در خمس تصرّف كند مگر با اجازهء امام در زمان حضور ايشان ، و در زمان غيبت ائمّه عليهم السلام ، تصرّف در حقوق خود را از خمس گرفته تا جز آن ، در
الرد الوجيز على كتاب ' لله ثم للتاريخ '" ( افشاى يك توطئه ) ( فارسى ) " — صفحة 158
مساهمون: الشيخ علي آل محسن
ص١٥٨