لاسدمون خواهند رسيد تا شهر را غارت كنند ، امّا آژيس ، شاه لاسدمون نيز همراه سپاهى و با شتاب تمام به يارى شهر خواهد شتافت . همچنين وى به مردمى كه در اسپارت به سر مىبردند سفارش كرد ، بىآنكه از چيزى بهراسند از شهر پاسدارى كنند : به زودى شاهد خواهند بود كه وى به كمكشان آمده است .
83 .
( 1 ) با شتابى كه كرتىها در انجام مأموريت از خود نشان دادند لاسدمونيان توانستند ، بر خلاف انتظار ، مانع از تصرف ميهن خويش گردند : اگر آنها را از حمله آگاه نساخته بودند ، اپامى نونداس بر اسپارت هجوم مىآورد ، بىآنكه كسى به چيزى ظنين گردد . دو سردار يكى بسان ديگرى ، به واسطهى زيركى و فراست سزاوار تحسين و ستايش بودند ، اما گويى سردار لاسدمونى در اين نبرد هوشيارانهتر عمل كرده است .
( 2 ) با وجود اين ، اپامى نونداس ، شبانه نيز توقف نكرد و راهش را ادامه داد ؛ او با شتاب تمام مسير را پيمود و سپيدهدمان به نزديكى اسپارت رسيد . آژزيلاس ، كه براى نگهبانى از شهر در آنجا مانده بود ، اندك زمانى پيش ، اطلاعات مفصلى را كه كرتىها آورده بودند ، دريافت داشته بود : وى بىدرنگ ، با شوروحرارت ، تمامى تلاش خويش را براى دفاع از شهر به كار گرفت .
( 3 ) آژزيلاس از ميان كودكان آنهايى را كه بزرگتر بودند و نيز پيران را بر بامهاى منازل مستقر ساخت . او به آنها دستور داد دشمنانى را كه به شهر وارد مىشوند ، به عقب برانند . وانگهى ، مردان واجد شرايط را گردهم آورده و آنها را در تمامى مسيرهاى ورودى شهر ، جايى كه گذر از آنها دشوار بود ، پخش و با ايجاد استحكاماتى ، تمامى مكانهايى را كه گذر از آنها ممكن بود ، مسدود كرد و با عزمى راسخ منتظر رسيدن دشمن شد .
( 4 ) اپامى نونداس ، نيروهايش را به چند دسته تقسيم كرد تا بهطور همزمان ، از تمامى نقاط يورش برد ؛ امّا وقتى آرايش نظامى اسپارت را ديد ، بىدرنگ دريافت كه دستش خوانده شده است . با اين حال ، به هريك از جناحهاى دشمن حملهور شد و بهرغم شرايط نامطلوب ناشى از دشوارىهاى ورود به شهر ، نبرد را آغاز كرد .
( 5 ) او تلفات زيادى متحمل شد و به همان ميزان نيز ، تلفاتى به دشمن وارد