ساخت ، ولى تا قبل از بازگشت سپاه لاسدمونى به اسپارت از نقشهى جاهطلبانهاش چشم نپوشيد ؛ نيروهاى زيادى كه به يارى محاصرهشدگان شتافته بودند و نيز فرارسيدن شب ، موجب شد كه وى از محاصره دست بردارد .
84 .
( 1 ) او از طريق اسرا ، آگاه شد كه ساكنين مانتينه با سپاهيان خويش به يارى لاسدمونيان آمده بودند ؛ پس ، به فاصلهى كمى از شهر عقبنشينى كرده ، اردويش را برپا داشت و به سربازانش شام داد . وى بخشى از سوارهنظام را در آنجا گذارد و به آنها دستور داد در اردوگاه ، تا صبح آتش بيفروزند و خود با سپاه عازم شد : او با شتاب تمام راهى شد ، به اين نيّت كه به شيوهاى غيرمنتظره بر سربازانى كه در مانتينه باقىمانده بودند ، يورش برد .
( 2 ) فرداى آن روز ، پس از آنكه مسافت زيادى را طى كرد ، ناگهان به شيوهاى غيرمنتظره ، بر مانتينهاىها حملهور شد ؛ هرچند كه وى تمامى جوانب را براى اجراى اين عمليات رعايت كرد ، ولى در اقدامش ناكام ماند : بخت با وى يار نبود و پيروزى به شيوهاى غيرمنتظره از چنگش گريخت ؛ در واقع زمانى كه وى در اطراف شهر بىدفاع نمايان شد ، سربازانى را كه آتن به كمك اين شهر فرستاده بود از طرف ديگر مانتينه ، پديدار شدند . شمار اين سپاهيان كمكى 6 هزار تن بود كه توسط هژلوخوس « 1 » - كه از ارج و احترام والايى نزد همشهريان خويش برخوردار بود - فرماندهى مىشدند . هژلوخوس نيروى چشمگيرى را وارد شهر كرد و باقى سپاه را براى نبرد آراست تا اين نزاع را با جنگ به فرجام رساند « 2 » .
( 3 ) در پى آن ، لاسدمونيان و مانتينهاىها نيز پديدار شدند : هريك ، خود را براى جنگى تمامعيار و سرنوشتساز آماده مىساخت و متحدين را از هرجايى فرامىخواند .
هامش
( 1 ) .Hegelochos( 2 ) . ديودور رويدادهاى روز جنگ را از رويدادهاى شب متمايز نمىكند . بر پايهى نظر او ، شبيخون بىحاصل به مانتينه ، پيادهنظام بئوسى و 6 هزار سپاهى آتن را وارد عمل كرد : در واقع ، اپامى نونداس تنها سوارهنظامش را با خويش همراه كرده بود و به وسيلهى سوارهنظام آتن متوقف گرديد ( گزنفون ، 7 ، 5 ، 14 - 15 ) . بدينسان ، در فرداى پيكار سوارهنظام ، اپامى نونداس برآن شد جنگى تمامعيار را راه بياندازد .