از آن جمله اينكه چون غالب ايشان جبرى هستند و تمام اعمال عباد را از خدا دانند ، پس خلفاء به جهت اصلاح امر خود و سابقين آن را رواج دادند كه ديگر بر سيئات اعمال ايشان ايرادى وارد نشود ، از آن جمله آنكه رواج ايشانرا وسيلهء براى اخفاء نور ائمهء اطهار قرار دهند تا ديگر كسى بايشان ميل نكند ، و از اينجهت براى اين مضلان كرامتها اختراع نمودند تا كرامات ائمه را در انظار وقعى نماند .
و بالجمله دواعى بسيار بود براى خلفاء در ترويج ايشان مانند اينكه چون ميل داشتند به ملاهى و شرب خمور و ساير محرمات و نميتوانستند آشكارا مرتكب آن شوند ، لهذا متوسل به اين اسم شده آشكارا به مقصد خود رسيدند ( ( و بمقتضاى الناس على دين ملوكهم ) ) رعيت هم طبعا يا به جهت بعضى اغراض دنيويه ميل نمودند بايشان .
و بايد دانست كه تمام اين طوايف ابدا اعتقاد به خدا و رسول ندارند و شاهد بر اينمطلب آنست كه سادات و علماء در نزد ايشان خوارند ، و ملحدان و فريبندگان نزد ايشان بغايت صاحب اعتبار ، بلى اگر عالمى يا سيدى از روى گمراهى دم از تصوف زند يا بنابر مصلحت روزگار و مكر خدعت خود را صوفى نام كرده ريشخندشان كند او را عزيز دارند ، و كلمات كفرآميز فرنگيان و كفار فلاسفه را تأويلات كنند ، و آيات و اخبار وارده از حضرت رسول صلى اللّه عليه و إله و ائمه را بر طبق ادعاء خود تأويلات بعيده نمايند ، و مدعى دانستن غيب شوند و آن را كشف نام نهند ، و علماء حق را تخطئه كنند و نسبت بجهالت و ضلالت دهند ، و مدعيان الوهيت را مانند فرعون و نمرود و شداد را مدح كنند و شيطان را رئيس موحدين دانند .
ترجمه شرح باب حادى عشر يا جامع شهرستانى ( فارسى ) — صفحة 67
مساهمون: العلامة الحلي
ص٦٧