اگر بامر خدا باشد - خواه واجب باشد مانند ختنه كردن مثلا - يا مستحب باشد مانند حجامت نمودن يا مباح باشد مانند كشتن حيوانات براى انتفاع از آنها ، و همچنين آلامى كه صادر مىشود از حيوانات بيفهم و شعور چون بهائم و سباع و نحو آنها ، و منفعتهائيكه خداوند سلب مينمايد از كسى براى انتفاع ديگر - مثل اينكه باران مىبارد بر غلهء دروشده تا آنكه از ترس فساد آن ارزان كنند آن را - و فقراء بهره برند و امثال آن ، يا آنكه هموم و عموم را بر دل بندهء وارد آورد كه سببش خود بنده نباشد و امثال اينها .
پس واجب است بر خداى تعالى كه عوض تمام اين آلام را عطا فرمايد به كسى كه اين آلام بر او وارد شده - چونكه خداوند عادل و كريمست زيرا كه در قسم اول اگر خداوند امر نفرموده بود يا مباح ننموده بود اين آلام را وارد نميكرد ، و در شق دوم : حيوانات را خلق فرمود و در آنها قوهء شهوانيه و غضبيه قرار داده با آنكه عقل را كه مدرك حسن و قبحست در آنها قرار نداده - پس اگر قوهء غضبيه را در آنها قرار نداده بود يا آنكه قوهء عاقله را در آنها قرار داده بود هر آينه آن آلام از آنها صادر نميشد ، و در شق سوم : سزاوار نيست از حكيم كه كسى را صدمهء زند براى انتفاع ديگرى بدون اينكه عوضى به او دهد ، يا آنكه بيجهة و بيفايده صدمهء بر كسى وارد آورد - پس بمقتضاى عدل و كرم خداى تعالى عوض تمام آلام را خود عطا خواهد فرمود .
ترجمه شرح باب حادى عشر يا جامع شهرستانى ( فارسى ) — صفحة 128
مساهمون: العلامة الحلي
ص١٢٨