اصل دوم [ عدل ]
فصل چهارم در عدل و در آن مباحثى است :
مبحث اول در بيان اينكه عقل بحسن و قبح اشياء حكم مىكند
مصنف گويد : فصل چهارم در عدل ؛ و در آن چند مبحث است :
مبحث اول : عقل حاكمست بالبديهة باينكه بعضى از كارها خوبست مانند - رد امانت - و نيكى كردن - و راستگوئيكه در آن نفع باشد - و هم حاكمست بقبح بعض از افعال مانند - ظلم كردن و ستم نمودن - و دروغ گفتن كه در آن ضرر باشد - و از اينجهتست كه كسانى كه اعتقاد بشريعتى ندارند و متدين بدينى نيستند مانند ملحدان و حكماء فلاسفهء هند ايشان هم حكم بحسن اول و قبح دوم نمودهاند و اگر عقل حكم نكند بحسن و قبح اشياء هر آينه در شرع نيز نتوان ثابت نمود آن را زيرا كه ممكنست دراينصورت صدور كذب از شارع چون عقل حكم نميكند بقبح آن پس اگر شارع حكم كند بقبح ظلم مثلا ثابت نشود قبح آن - چونكه احتمال دروغ در آن ميرود و اين باطلست .
شارح گويد : چون مصنف فارغ شد از مباحث توحيد شروع نمود در مباحث عدل : و مراد بعدل منزه بودن خدا است از فعل قبيح و اخلال بواجب يعنى كار قبيح از او صادر نشود و آنچه لازمهء واجب الوجود بودن است بجا آورد و چون اين امر متوقفست بر شناختن معنى حسن و قبح