نقش عاشق را به مريد وى مريم بصرى ( بخش 3 ) مىدهد ، مريم بصرى به خاطر سخنرانىهايش در باب عشق ، در خلسه فرو رفتنش آنگاه كه كسى از عشق سخن مىگفت و سرانجام مرگش به جهت شدت وجد در مجلسى كه در آن از عشق سخن مىرفت معروف است . سلمى با كمرنگ نشان دادن عرفان عاشقانه در سايهى موضوعاتى غير احساسى ، در توصيف رابعه ، معلّم بزرگ صوفيه ، به ترسيم تصويرى " " مردانهتر و معقول از وى دست مىيابد .
از نظر تاريخى ، گروه پراهميت بعدى از زنان صوفى از اهالى سوريه بودند . بيشتر اطّلاعات سلمى دربارهى زنان صوفى اهل سوريه برگرفته از تنها يك منبع و آن هم برحسب اتّفاق منبعى مذكّر است . آن مرد احمد بن ابى الحوارى ( متوفى 230 / 845 ميلادى ) همسر رابعه بنت اسماعيل دمشقى است . ( بخش 29 ) زنى كه از نظر معنوى بسيار شبيه رابعه بود . به همين خاطر اكثر نويسندگان تذكرههاى اولياء اغلب آن دو را با يكديگر اشتباه مىكنند .
166 بيشتر زنان صوفى اهل سوريه در نيمهى اول قرن نهم ميلادى ظهور كردند و از طريق ابو سليمان دارانى ( متوفى 215 / 830 ميلادى ) با صوفيان بصره در ارتباط بودند . دارانى استاد معنوى احمد بن ابى الحوارى بود كه از بصره به سوريه آمد . اگرچه بسيارى از زنان صوفى سوريه همراهان دارانى بودند ، اما به نظر مىرسد كه تنها مريدان او خواهرانش با نامهاى عبده و آمنه ( بخش 51 ) بودند . براى نمونه رابعه دختر اسماعيل ، مريد حكيمه دمشقى بود . حكيمه استادى معنوى بود و همانطور كه ديديم به غير از فاطمهى نيشابورى او تنها زن صوفى بود كه سلمى او را استاذ خطاب مىكرد .
تصوير سلمى از زنان صوفى سوريه به روشنى بر خلاف اين باور است كه زنان در دين و خردورزى ناتوان هستند . اين واژگان بهخصوص در توصيف سلمى از خواهران ابو سليمان دارانى كه گفته مىشود به " درجهى
ذكر النسوه المتعبدات الصوفيات ( نخستين زنان صوفي ) ( عربي ، فارسي ) — صفحة 153
مساهمون: أبي عبد الرحمن محمد بن الحسين السُلمي
ص١٥٣