كنند . ديگرى حفصه بنت سيرين ( بخش 21 ) خواهر محمد بن سيرين ( متوفى 110 / 728 - 29 ) بود كه بهواسطهى پايهگذارى دانش تعبير خواب مشهور بود . گرچه سلمى چندان دربارهى حفصه سخن نگفته ، ولى ابن جوزى تصوير كاملترى از او فراهم كرده است . او توجه خواننده را به توانايى خاص او در تفسير قرآن جلب مىكند . حفصه گاهگاهى براى مردان جوان ( شباب ) سخنرانى مىكرد . سلمى داستان شمعى را بازگو مىكند كه در طول اعتكاف حفصه ، حتّى آن هنگام كه روغن آن تمام شده بود ، روشن مانده بود . به نظر مىرسد كه اين داستان ، ريشه اصلى داستان مشابهى است كه بعدها فريد الدّين محمد عطّار ( متوفى 627 / 1230 ) آن را دربارهى رابعهى عدويه سرود و به اوج زيبايى رساند . 165
عبوديت و زهد كه از خصايص اصلى مكتب معاذه عدويه است همراه با لطف و فضل الهى و توانايىهاى فكرى حفصه بنت سيرين به يكباره در توصيف سلمى از رابعه عدويه جمع مىآيد . ( بخش 1 ) در رابطه با رابعه ما با استادى صوفى چون مردان كتاب طبقات الصوفية سلمى روبهرو نمىشويم ، بلكه رابعهى سلمى كاملا متفاوت از رابعهى منزوى ، حساس و بىقرارى است كه ابن جوزى توصيف مىكند . او ، زنى منطقى و معلّمى روشمند است كه توانايى والاى خود را در مقامهاى عرفانى پراهميتى مانند صداقت و محاسبهى اعمال ، سكر ، محبت و معرفت نشان داده است . گرچه اغلب رابعه را بهعنوان پايهگذار مكتب عرفان عاشقانه معرفى كردهاند ، سلمى چندان به اين جنبهى تعليمى او اهميت نمىدهد . به جاى آن ، سلمى به توانايىهاى فكرى او ، جزئيات نصايح او به دانشمندان اسلامى ، درسهاى اخلاقى او به سفيان ثورى و شهرت او بهعنوان متخصّصى در فقه العبادة توجه مىكند . براى سلمى رابعه بيش از يك عاشق ، يك متفكّر است . او
ذكر النسوه المتعبدات الصوفيات ( نخستين زنان صوفي ) ( عربي ، فارسي ) — صفحة 152
مساهمون: أبي عبد الرحمن محمد بن الحسين السُلمي
ص١٥٢