فرمود : پس يهودان قسم بخورند ؟
گفتند : اى رسول خدا ، چگونه به قسم خوردن يهوديان راضى شويم در حالى كه به شرك عظيمى مبتلا هستند ؟ !
( 1 ) پس از آن رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ديهء مقتول را كه صد شتر مىشد و شامل : بيست و پنج شتر دوساله و بيست و پنج شتر چهارساله و بيست و پنج شتر ماده شيرده و بيست و پنج شتر مادهء حامله مىشد ، از مال خودش پرداخت كرد . سهل بن ابى حثمه ، راوى اين خبر از محيّصه مىگويد : در آن زمان من نوجوان بودم و ديدم كه صد شتر به اين خانواده دادند و يك شتر ماده و قرمز رنگ « 1 » و جوان را هم به من دادند كه بر آن سوار مىشدم و از آن نگهدارى مىكردم . « 2 »
( 2 )
تقسيم محصولات خيبر
فتح خيبر در اواخر ماه صفر سال هفتم هجرى به وقوع پيوست و گفته شد كه نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله نگهدارى از نخلستانها و مزارع را بالمناصفه به يهود واگذار كرد . براى انجام اين كار به يك محاسبهگر و تخمينزننده نياز بود كه آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله عبد الله بن رواحه را انتخاب كرد . او براى محصول خيبر اين كار را انجام داد تا اينكه در جنگ موته به شهادت رسيد . ابن اسحاق هم در اين مورد مىنويسد : او يك سال مسئول تخمين محصولات خيبر بود . « 3 »
در متونى كه به آنها دسترسى داريم ، هيچ تاريخى براى اين كار معين نشده است ، مگر همين خبرى كه گذشت ، براى همين ترجيح دادم كه اين خبر را بعد از خبر مربوط به مقتول خيبر و قبل از خبر عمرهء قضا نقل كنم .
( 3 ) كلينى در فروع كافى با سندى از امام صادق صلّى اللّه عليه و آله روايت مىكند : پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مزارع و نخلستانها را بالمناصفه به يهوديان خيبر واگذار كرد و پس از آنكه برداشت محصول فرا رسيد ، عبد الله بن رواحه را فرستاد . او محصول را تخمين مىزد و تحويل مىگرفت .
يهوديان به شكايت نزد پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله آمدند و گفتند : او بيش از اندازه تخمين مىزند و ما را مغبون مىكند .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله پيكى را به سوى عبد الله بن رواحه فرستاد تا بپرسد كه يهوديان چه مىگويند ؟ عبد الله
هامش
( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 715 .
( 2 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 3 ، ص 370 .
( 3 ) . همان ، ج 3 ، ص 369 .