( 1 )
به سوى مدينه
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در صبح « 1 » يكى از روزهاى ماه رمضان « 2 » به سوى مدينه حركت كرد . روايت شده است كه وقتى مدينه را ديد فرمود : اين سرزمين ، طيبه است و احد كوهى است كه ما را دوست مىدارد و آن را دوست مىداريم ! سپس فرمود : در مدينه كسانى هستند كه در طول مسير با شما بودند ! پرسيدند : يا رسول الله ، آيا آنها در مدينه هستند ؟ ! فرمود : بله آنها در مدينه هستند ، ولى عذر داشتند و نتوانستند شما را همراهى كنند « 3 » .
( 2 ) و از كتاب أبان بن عثمان بجلى احمر كوفى از أعمش كوفى روايت شده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله وارد مدينه شد . حسن و حسين عليه السّلام به استقبال آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله آمده بودند . او آنها را در بغل گرفت و بر مادرشان فاطمه و على عليه السّلام وارد شد . مسلمانان در بيرون منتظر بودند تا او را زيارت كنند . وقتى خارج شد او را در ميان گرفتند و همراهش حركت كردند تا وارد منزلش شد و پس از آن ، مردم متفرق شدند « 4 » .
پس از خروج از منزل ، اول به مسجد رفت و دو ركعت نماز تحيت به جاى آورد . سپس در مسجد نشست تا مردم از او ديدار كنند . او هرگاه از سفر برمىگشت همين كار را مىكرد . در اين غزوه هشتاد و خردهاى نفر شركت نكرده بودند « 5 » اينها پيش آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله مىآمدند و عذرخواهى كرده و قسم مىخوردند كه عذرى داشتهاند . پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نيت قلبى ايشان را به خدا حواله مىكرد و ايمان و عذرخواهى ايشان را مىپذيرفت و برايشان طلب استغفار مىكرد « 6 » .
هامش
- من دور شو تا ديگر تو را نبينم . و واقدى در ج 2 ، ص 1046 اضافه كرده است : آن دو فرستادهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بين نماز مغرب و عشاء به مسجد رسيدند . پيش نماز آنها مجمع بن جاريه بود كه مسجد را به آتش كشيدند و برادرزادهء وى مجمع بن زيد بن جارية بن عامر در مسجد باقى ماند و خارج نشد كه در نتيجه مقدارى از پايش سوخت . در نوشتن زيد بن جاريه اشتباه كردهاند و آن را زيد بن حارثه ثبت نمودهاند كه در تفسير قمى و تبيان به همين صورت نقل گرديده است . اين در حالى است كه واقدى او را زيد بن حارثة بن عامر ناميده است و زيد بن حارثة ، پسر عامر نيست !
( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1049 ؛ سيرهء ابن اسحاق ، ج 4 ، ص 177 .
( 2 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 4 ، ص 182 ؛ مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1056 به نقل از عايشه .
( 3 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1056 ، اگر خروج آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله از مدينه در 25 رجب و رسيدن به تبوك در 15 شعبان و بازگشت از آن در 5 رمضان بوده باشد ، در اين صورت در حدود 25 رمضان به مدينه رسيده است .
( 4 ) . اعلام الورى ، ج 1 ، ص 247 به نقل از كتاب أبان .
( 5 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 4 ، ص 177 و مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1049 و 995 . واقدى در جايى مىگويد كه مسلمانان همراه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در ثنيه الوداع اردو زدند و همراهان عبد الله بن أبى در كنار آن جمع شدند و گفته مىشد كه لشكريان ابن أبى كمتر از لشكر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نبود ! اين مطلب در سيره ، ج 4 ، ص 162 هم آمده است ! وى در هيچ جا به نسبت ميان اين قول و قولى را كه مىگويد تعداد متخلفين هشتاد نفر بودند ، اشاره نمىكند ؟ !
( 6 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 4 ، ص 177 و مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1049 .