( 1 )
مكاتبهء بردگان و تحصّن كنيزان
براى حفظ عفت و پاكدامنى زنان و مردان ، آيههاى 32 و 33 به بحث ديگرى منتقل شده و مردم را به ازدواج ترغيب كرده و از آنها خواسته است كه بردگان را تزويج كنند و آنان را با مكاتبه آزاد نمايند و كنيزان را شوهر بدهند تا پاكدامن باقى بمانند .
واحدى در مورد مكاتبهء بردگان مىنويسد : يكى از غلامان حويطب بن عبد العزّى ( در مكه ! ) از او درخواست كرد كه او را به صورت مكاتبه آزاد كند ، اما وى از اين كار خوددارى كرد ( در حالى كه هر دو پس از فتح مكه اسلام آورده بودند . ) پس از نزول اين آيه ، حويطب او را در ازاى صد دينار آزاد كرد و بيست دينار از آن را به او بخشيد . اين غلام ، دين خود را ادا كرد و در جنگ حنين به شهادت رسيد « 1 » .
اين نشان مىدهد كه اين مقدار از سوره ، بعد از فتح مكه و قبل از جنگ حنين نازل شده است ! در اين صورت مسأله اهل افك و حكم لعان در مدينه چه مىشود ؟ !
در قول خداى متعال آمده است :
« وَ لا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا »
؛ كنيزان خود را در صورتى كه تمايل به پاكدامنى دارند ، براى اينكه متاع زندگى دنيا را بجوييد ، به زنا وادار نكنيد .
( 2 ) قمى در تفسير مىنويسد : عربها و قريش كنيزانى را خريدارى مىكردند و به آنها مىگفتند : برويد زنا بدهيد و كاسبى كنيد ! اما خداوند آنها را از اين كار نهى كرد « 2 » . اين اقتضا مىكند كه اين آيات بعد از فتح مكه نازل شده باشد . و قول خداوند كه مىفرمايد :
« وَ مَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْراهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ »
؛ براى عفو و بخشش تازيانهاى است كه براى زنا در نظر گرفته شده و قبلا افرادى آن را مرتكب شدهاند .
شيخ طوسى از جابر انصارى روايت كرده است : اين آيه دربارهء عبد اللّه بن ابى نازل شده است كه كنيزش مسيكه را به زنا مجبور مىكرد . « 3 »
( 3 )
تنزيه خانهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله
در آيهء 36 تا آخر آيه 38 ، به پاكى و تنزيه خانه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اشاره شده است و مىفرمايد :
« فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ . رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ
هامش
( 1 ) . اسباب النزول ، واحدى ، ص 270 .
( 2 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 102 .
( 3 ) . تبيان ، ج 7 ، ص 434 .