( 1 ) ام حكيم دختر حارث و همسر عكرمه گفت : اى رسول خدا ، آن معروفى كه خداوند به ما فرمان داده كه در آن از تو نافرمانى نكنيم ، چيست ؟ آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله فرمود : در مصيبتها به گونههاى خود سيلى نزنيد و صورتهاى خود را نخراشيد و موهاى خود را نكنيد و گريبانهاى خود را چاك نزنيد و لباسهاى خود را سياه نكنيد و آه و وا ويلا به راه نيندازيد . « 1 » سپس پرسيد : اى رسول خدا ، چگونه با تو بيعت كنيم ؟ فرمود : من با زنان مصافحه نمىكنم . براى همين درخواست كرد كه ظرف آبى را بياورند و دست خود را در آن فرو برد و بيرون آورد و آنگاه به آنها فرمود : دستهاى خود را براى بيعت در اين ظرف آب فرو ببريد . « 2 » سپس ام حكيم ، همسر عكرمه گفت : اى رسول خدا : عكرمه از ترس اينكه او را بكشى ، به سوى يمن فرار كرده است ، به او أمان بده . رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : او در أمان است . ام حكيم همراه غلام رومى خود حركت كرد تا در ساحل سرزمين تهامه ، عكرمه را پيدا كرد كه قصد سوار شدن بر كشتى را داشت . هنگامى كه او را ديد ، گفت : اى عموزاده ، از پيش مهربانترين و نيكوكارترين مرد پيش تو مىآيم . خود را به هلاكت نيفكن ! من از محمد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله براى تو امان گرفتهام . عكرمه با تعجب پرسيد : آيا تو امان گرفتهاى ؟ گفت : بله ، من با او صحبت كردم و امان گرفتم .
( 2 ) آنها با هم برگشتند و هنگامى كه داخل مكه شد و همراه همسرش به سوى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله رفت - و يا قبل از آن - پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به اصحابش فرمود : عكرمه بن ابى جهل در حالى كه ايمان آورده است « 3 » به سوى شما مىآيد ، مواظب باشيد كه به پدرش دشنام ندهيد ؛ زيرا دشنام به ميت ، بازماندگان را آزار مىدهد و ضررى به ميّت نمىزند . عكرمه همراه همسرش كه نقاب زده بود به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نزديك شد . آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله در گوشهاى نشسته بود . آنها در مقابلش ايستادند . عكرمه به همسرش اشاره كرد و گفت : اى محمد ، او به من خبر داده است كه به من امان دادهاى !
( 3 ) رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : درست مىگويد ، تو در امان هستى . عكرمه گفت : اى محمد ، ما را به چه چيزى دعوت مىكنى ؟ فرمود : تو را دعوت مىكنم كه شهادت بدهى : لا إله الا الله و اينكه من رسول خدا هستم و نماز بپاىدارى و زكات بپردازى « 4 » و تعدادى از خصلتهاى اسلامى را برشمرد . عكرمه گفت : به خدا قسم كه جز به سوى حق و به امور نيكو و زيبا دعوت نمىكنى . قبل از آنكه به پيامبرى مبعوث شوى در
هامش
( 1 ) . در تبيان ، ج 9 ، ص 588 آن را از زيد بن أسلم نقل مىكند و در مجمع البيان ، ج 9 ، ص 414 از مقاتل و كلبى .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 21 ، ص 134 از فروع كافى ، ج 2 ، ص 66 ، به سه طريق از امام صادق عليه السّلام و در تفسير قمى ، ج 2 ، ص 364 آمده است : آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله از صبح تا عصر در مسجد نشست و با مردان بيعت كرد و پس از آن با زنان بيعت كرد .
( 3 ) . در متن مغازى واقدى آمده است : « مؤمنا و مهاجرا » ، گمان مىكنم كه مهاجرا اضافه شده است ، زيرا با حديث آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله كه مىفرمايد : « لا هجرة بعد الفتح » منافات دارد .
( 4 ) . در صورتى كه هنوز زكات واجب نشده بود و شايد كه منظور همان صدقات باشد .