به بلال دستور داد كه بر بالاى كعبه برود و اذان بگويد ! بلال به بالاى كعبه رفت و شروع به گفتن اذان كرد . . .
( 1 ) هنگامى كه سهيل بن عمرو و عدهاى از همراهانش صداى بلال را شنيدند ، از ناراحتى صورتهايشان را با دستهايشان پوشاندند ! خالد بن اسيد گفت : خوشا به حال پدرم كه مرد و اين روز را نديد ! اين روزى كه بلال پسر مادرش به بالاى كعبه رفته و عرعر مىكند ! عكرمة بن ابى جهل هم گفت : خدا پدرم را مورد لطف خود قرار داد كه كشته شد و نبود كه صداى اين برده را بشنود ! صفوان بن اميه هم گفت :
خدا را شكر كه پدرم را قبل از اين از دنيا برد و نبود كه اين حادثه را ببيند ! « 1 »
چون عقيل بن ابى طالب ، منزل رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و منزل برادران و خواهران خودش را در مكه فروخته بود ، آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله فرمود : به هيچ خانهاى نمىروم . . . بنابراين آزاد كردهء آن حضرت ، ابو رافع قبطى چادرى از جنس پوست را در حجون در منطقهء أبطح براى وى برپا كرد و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به چادر رفت ، در حالى كه امّ سلمه هم با او بود و آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله در ايام عمرهء قضا براى نماز به مسجد حجون مىرفت . « 2 »
( 2 )
ازدواج پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله با ميمونه
ابن هشام مىنويسد : ميمونه دختر حارث هلاليه ، خواهر ام الفضل همسر عباس بن عبد المطلب بود . وى اختيار خودش را به خواهرش ام الفضل واگذار نموده بود ، و ام الفضل اختيار وى را به عباس واگذارده بود .
پس از آنكه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از احرام خارج شد « 3 » ، ميمونه را از عمويش عباس خواستگارى كرد و او را با چهارصد درهم به تزويج خود در آورد . « 4 »
آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله سه روز در مكه اقامت كرد و در روز چهارم كه با جمعى از اصحاب خود به هنگام ظهر نشسته بود و سعد بن عباده با وى صحبت مىكرد ، سهيل بن عمرو همراه حويطب بن عبد العزّى پيش
هامش
( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 737 - 738 و در صفحهء 846 همين خبر يا مثل آن تكرار مىشود و هر دو خبر از ابن مسيّب نقل شده و همين جا مناسبتر است .
( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 829 .
( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 738 كه آن را به نقل از عطاء خراسانى - و او همان عطاء بن ابى رياح ، آزاد كردهء ابن عباس است - از سعيد بن مسيّب روايت كرده است . و اين در حالى است كه ابن اسحاق از عطاء و مجاهد آن را نقل كرده و واقدى از عكرمه از ابن عباس آن را اين گونه نقل كرده است : آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله ميمونه را در حالى خواستگارى و تزويج كرد كه در احرام بود ! و در سيرهء ابن هشام ، ج 4 ، ص 14 آمده است : و او حرام بود ! و اين در حالى است كه همه آنها نقل كردهاند كه آن حضرت طواف و مسعى را به جاى آورد و هدى خود را قربانى كرد [ ! ]
( 4 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 4 ، ص 14 . ميمونه قبل از آن ، همسر ابى سبرة بن ابى رهم عامرى بود ؛ اعلام الورى ، ج 1 ، ص 278 .