و ارشاد جاهل لازم است ، والله العالم .
( مسأله 16 ) : عمل كردن به قول مشهور جايز نيست مگر در زمانى كه
موافق با احتياط ( 1 ) باشد و يا آنكه فتواى مجتهد حى بدست نيايد ، و احتياط
هم ممكن نباشد ، كه در اين صورت عمل به مشهور جايز است ( 2 ) .
( مسأله 17 ) : تقليد در مسائل ضروريه لازم نيست و اگر كسى قدرت
تحصيل اجماع داشته باشد ( 3 ) - بطورى كه علما تحصيل مى كنند - در اين مسأله
نيز تقليد بر او لازم نيست ، و در غير ضروريه كه بر او مجهول است و يا مسأله
اختلاف است و احتياط ( 4 ) هم ممكن نيست ، تقليد لازم است مطلقا .
( مسأله 18 ) : در مسائل تقليدى ، اخذ اجمالى كفايت نمى كند بلكه
اخذ تفصيلى در تحقق تقليد لازم است ( 5 ) .
( مسأله 19 ) : تقليد غير اعلم در صورت علم به موافقت او با اعلم
هامش
( 1 ) شيخ انصارى - محقق خراسانى - محمد باقر شيرازى : بدون فرق بين استلزام
تكرار و عدم استلزام آن ، همانطور كه گذشت .
ميرزاى شيرازى - محقق نائينى : احتياط اگر مستلزم تكرار باشد خالى از
اشكال نيست .
( 2 ) محمد كاظم طباطبائى : ليكن بعد از رجوع به حى ، اگر مطابق فتواى او نبود
اعاده يا قضا كند .
محمد باقر شيرازى : با ملاحظه تفصيلى كه در باب تقليد گذشت .
( 3 ) محمد كاظم طباطبائى : و همچنين اگر بطور ديگرى بتواند تحصيل علم كند .
محمد باقر شيرازى : يا هر دليل ديگر .
( 4 ) ميرزاى شيرازى : حكم عمل به احتياط گذشت .
( 5 ) محمد كاظم طباطبائى : كفايت اخذ كتاب للعمل بعيد نيست .