كنيم ، باقى نمىمانيم ! ابن أبيّ فرياد مىزد : واى بر شما در آن بمانيد و آنها هم فرياد مىزدند : در جايى كه روى تو را زخمى كردهاند و ما نمىتوانيم آن را تغيير دهيم ، باقى نمىمانيم !
( 1 ) بدين ترتيب محمد بن مسلمه دارائيشان را مصادره كرد « 1 » و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله خمس آن را دريافت كرد ( و اين اوّلين تخميس غنائم پس از نزول آيهء خمس بود ) و بقيه را در ميان اصحابش تقسيم نمود . و يكى از زرههاى آنها را به محمد بن مسلمه داد و به سعد بن عبادة ، زرهى به نام السّحل را داد . . . و خود آن حضرت چند نوع اسلحه از غنائم برداشت : كمانى كه كتوم ناميده مىشد و در احد شكست و كمانى كه روحاء ناميده مىشد و كمان ديگرى كه بيضاء ناميده مىشد . و دو زره برداشت كه يكى صغديه و ديگرى فضه ناميده مىشد و سه شمشير و سه نيزه برداشت .
عبادة سه روز به دنبال آنها حركت كرد تا آنها را به پشت دباب رسانيد و آنها راه شام را در پيش گرفتند و او برگشت .
آنان زنان و بچههاى خود را بر شتر سوار مىكردند و خودشان پياده مىرفتند و آنگاه كه به يهوديان وادى القرى رسيدند به مدت يك ماه از آنها پذيرايى كردند و سپس مركبهايى را به آنها دادند تا همگى سواره باشند و از لحاظ مالى به آنان كمك كردند و آنها هم حركت كردند تا به « أذرعات » رسيدند و در آنجا به مدت كوتاهى باقى ماندند . « 2 »
( 2 ) قمى در تفسيرش و ابن اسحاق از عكرمة يا سعيد بن جبير از ابن عباس و از او در التبيان آمده است كه آياتى از سورهء آل عمران كه دربارهء بنى قينقاع نازل شده ، عبارتند از :
« قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَ تُحْشَرُونَ إِلى جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمِهادُ . قَدْ كانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتا فِئَةٌ تُقاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ، وَ أُخْرى كافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ ، وَ اللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشاءُ ، إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ »
« 3 » ؛
كافران را بگو : « به زودى مغلوب و به دوزخ محشور خواهيد شد كه بد جايگاهى است » . در رويارويى دو دسته برايتان عبرتى بود : دستهاى در راه خدا نبرد مىكردند و دستهء ديگر كافر بودند ، مؤمنان به چشم خود كافران را دو برابر خويش مىديدند ، خدا هر كه را بخواهد با يارى خويش تأييد مىكند و در اين ديدهوران را پندى است .
( 3 ) در آيات ديگرى كه همين سياق را دارد ، آمده است :
هامش
( 1 ) . همان ، ص 178 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 178 - 180 . أذرعات اوّلين سرزمين در مرزهاى اردن با حجاز بوده است .
( 3 ) . تفسير قمى 1 : 97 و ابن هشام 3 : 51 و از او در التبيان 2 : 406 و از او در مجمع البيان 2 : 706 .