هيچ يك از بزرگان و ثروتمندان مكه باقى نماندند ، مگر اين كه اموالى را براى تجهيز لشكر پرداختند و هر چهارپايى كه در اختيار داشتند ، به كار گرفتند و همراه خودشان زنان آوازخوانى را بردند كه دفّ و ساز بزنند ، در حالى كه خودشان هم شراب مىنوشيدند . « 1 »
( 1 ) خروج رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله همراه با 313 نفر خارج شد « 2 » و در لشكر او دو اسب وجود داشت كه يكى براى زبير بن عوّام و ديگرى براى مقداد بن عمرو بود و هفتاد شتر داشتند « 3 » كه به ترتيب بر آنها سوار مىشدند و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و على بن ابى طالب و مرثد بن ابى مرثد غنوى به ترتيب بر شتر مرثد سوار مىشدند . « 4 »
( 2 ) افطار روزه و شكسته شدن نماز واقدى مىگويد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به همراه افرادش خارج شد تا به بيوت السقيا - كه امروز به مدينه وصل شده است - رسيد و سپس از أشجعى روايت مىكند كه در روز يكشنبه ، مصادف با دوازدهم ماه رمضان ، نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله به اصحابش دستور داد كه با آب چاه افطار كنند و خودش هم از آن نوشيد .
از عمرو بن ابى عمرو روايت مىكند كه نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله اوّلين كسى بود كه در آن روز آب نوشيد ، « 5 »
هامش
( 1 ) . كلينى در روضهء كافى با سندى از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : هنگامى كه قريشيان به سوى بدر حركت كردند ، بنى عبد المطلب را كه در ميان آنها طالب بن ابى طالب نيز بود ، با خود همراه ساختند ، ولى او از مركب خود پياده شد و اين رجز را مىخواند :يا ربّ إمّا خرجوا بطالب * فى مقنب من هذه المقانبفى منقب المغالب المحارب * فاجعلهم المغلوب غير الغالبو اجعلهم المسلوب غير السالب .خدايا اگر اينها طالب را به زور به همراه خود مىبرند و در گروهى از جنگجويان درنده و غالب قرار دادهاند . پس اى خدا آنها را مغلوب كن و غالب قرار نده و آنها را اسير كن و اسيركننده قرار نده
براى همين آنها او را بازگرداندند ، روضهء كافى ، ص 307 و طبقات ابن سعد ، ج 1 ، ص 121 .
( 2 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 257 .
( 3 ) . و در اعلام الورى ، ج 1 ، ص 168 آمده است كه هشتاد شتر داشتهاند .
( 4 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 262 . واقدى مىگويد : سپس راه مكيمن را از ناحيهء عقيق پيمود تا از بطحاء بن ازهر گذشت و داخل منطقهء ملل و تربان كه بين حفيره و ملل واقع شده است ، گرديد و در آنجا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله آهويى را به سعد بن ابى وقاص كه ماهرترين تيرانداز بود نشان داد كه فرمود كه او را بزند و او هم تيرى به گلوگاهش زد و آنگاه به دنبالش دويد و ديد كه هنوز رمق دارد ، پس او را تذكيه كرد و تقسيم نمود ( ج 1 ، ص 26 - 27 ) . و اين اوّلين جايى است كه اسمى از تذكيه در اسلام برده مىشود .
( 5 ) مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 21 .