خارج شوند تا آن را به غنيمت بگيرند و به آنها اطلاع داده بود كه خداوند به او وعده داده است كه با يكى از دو طايفه برخورد خواهد كرد يا كاروان و يا جنگجويان ، اگر بر آنها پيروز شود ، بنابراين به همراه 313 نفر از يارانش از مدينه خارج شد . « 1 »
هامش
بيشترين سرمايه مربوط به خاندان سعيد بن عاص مىشد كه يا مال خودشان بود و يا به صورت مضاربه از مردم گرفته بودند كه نصف سود را به صاحبانشان برگردانند ( ج 1 ، ص 27 ) .
( 1 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 261 . ابن اسحاق تعداد مهاجرانى كه در بدر شركت داشتهاند و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله براى آنها سهم قرار داده است را 83 نفر مىداند ( ج 2 ، ص 333 - 342 ) . سپس اسامى انصار را از صفحه 342 تا صفحهء 363 ذكر مىكند سپس مىگويد : تمام كسانى كه در جنگ بدر شركت داشتهاند سهمى بر ايشان معين شده است ، در مجموع 314 نفر بودهاند كه 83 نفر از مهاجران و 61 نفر از أوس و 170 نفر از خزرج بودهاند و در مورد تاريخ آن مىنويسد كه خروج آن حضرت چند شب پس از شروع ماه رمضان بوده است ( ج 2 ، ص 363 ) .
واقدى مىگويد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله همراه ياران خويش در روز يكشنبه دوازدهم ماه رمضان حركت كرد تا به بيوت السقيا در بقع از نقب بنى دينا رسيد و بيوت السقيا وصل به مدينه بودند ( ج 1 ، ص 21 ) و در ابتدا بقع ناميده مىشدند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله آن را بيوت السقيا ناميد ( ج 1 ، ص 23 ) و در آنجا از لشكر خودش سان ديد و در آنجا مسجدى بنا شد كه مسجد السقيا ناميده مىشود و امروزه در قسمت جنوبى ايستگاه راه آهن عثمانى و در دو كيلومترى مسجد شريف نبوى قرار دارد و امروزه به عنوان حد ترخّص براى افطار به شمار مىرود .
آنگاه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله هشت نفر از افراد را كم سن و سال تشخيص داد و آنها را بازگردانيد ( ج 1 ، ص 21 ) و به آنها دستور داد كه وظيفهء آبرسانى را به عهده داشته باشند ( ج 1 ، ص 21 ) . سپس قيس بن عمرو بن زيد بن عوف ( از بنى عوف و از انصار ) را به فرماندهى پياده نظام گمارد و به او دستور داد كه حركت كند و در بئر ابى عتبه اطراق نمايد و افراد خودش را منظم و دستهبندى كند . او حركت كرد و در محل قرار توقف نموده و به مرتب كردن افراد پرداخت و خبر آن را به اطلاع رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله رسانيد . ( ج 1 ، ص 26 ) و نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله از بيوت السقيا در روز يكشنبه دوازدهم ماه رمضان حركت كرد و 305 نفر همراه او بودند و 8 نفر بازگشتند كه سهمى از غنائم براى آنها هم قرار داد ( ج 1 ، ص 23 ) و آنها در مجموع 313 نفر بودند . آنگاه در ج 1 ، ص 47 ، خبيب بن يساف را هم به آنها اضافه مىكند كه در اين صورت تعداد افراد او نيز مانند ابن اسحاق سيصد و چهارده نفر مىشود و لكن به هنگام ذكر اسمهاى آنها گفته است : كسانى كه در بدر حضور داشتهاند و كسانى كه غايب بودهاند و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله سهمى براى آنها قرار داده است ، در مجموع 313 نفر بودهاند و سپس يكايك آنها را شمرده است ( ج 1 ، ص 152 - 173 ) .
رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در بيوت السقيا نماز به جاى آورد و براى اهل مدينه دعا كرد و فرمود : « خدايا همانا بنده و خليل و پيامبر تو ، حضرت ابراهيم براى اهل مكه دعا كرد و من نيز بنده و پيامبر تو ، محمد هستم كه براى اهل مدينه دعا مىكنم و از تو مىخواهم كه در اموال و ثمرات آنها بركت قرار دهى . خدايا از تو مىخواهيم كه مدينه را محبوب ما قرار دهى و وباى آن را زايل گردانى . خدايا من اين سرزمين را حرم قرار دادم همچنان كه خليل تو ، ابراهيم مكه را حرم قرار داد . » ( ج 1 ، ص 22 ) .
طبرى ، ج 3 ، ص 431 و مسعودى در التنبيه و الاشراف ، ص 204 و ابن شهر آشوب در مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 187 مىگويند : خروج آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله در سوم رمضان بوده است و شايد كه در اصل سيزدهم رمضان بوده است و مسعودى در التنبيه و الاشراف ، ص 206 بازگشت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به مدينه را هشت روز مانده به پايان ماه رمضان دانسته است و شايد كه همين قول واقدى را ترجيح مىدهد كه تمام مدت رفت و برگشت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله را پنج روز مىداند .