بودند . ( 1 ) هنگامى كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله او را ديد ، خوش نداشت كه از كنار او بگذرد و از مركب پياده نشود ؛ براى همين پياده شد و به آنها سلام كرد و كمى نشست . سپس مقدارى قرآن تلاوت كرد و به درگاه خداوند دعا كرد و خداوند را به بزرگى ياد نمود و افراد را از عذاب الهى برحذر داشت و آنها را انذار و تبشير كرد . در طول اين مدت ابن ابىّ ساكت بود و صحبت نمىكرد ، تا وقتى كه سخنان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به اتمام رسيد ، گفت : اى مرد ، اگر سخنان تو حق باشد ، بهتر از آن وجود ندارد ! پس در خانهات بنشين و براى هر كسى كه به ديدارت آمد ، سخن بگو و هر كسى را كه به ديدارت نيامد ، با صحبتهايت او را خسته نكن و در مجلس او سخنانى را بر زبان نياور كه او خوشش نمىآيد !
عبد اللّه بن رواحه گفت : بلكه ما مىخواهيم كه مزاحم ما شوى و در مجالس ما و خانههايمان بيايى ! و به خدا قسم اين چيزى است كه ما آن را دوست داريم و خداوند ما را بدان اكرام كرده و بدان هدايت نموده است !
( 2 ) عبد اللّه بن ابىّ اين شعر را خواند :
متى ما يكن مولاك خصمك لا تزل تزلّ و يصرعك الذين تصارع
آنگاه دوست تو دشمن تو باشد هم چنان خوار و ذليل خواهى شد و كسانى كه تو با آنها گلاويز مىشوى تو را بر زمين خواهند زد .
رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله از آنجا برخاست و در حالى كه ناراحتى از چهرهاش هويدا بود ، بر سعد بن عباده وارد شد .
سعد گفت : به خدا قسم - اى رسول اللّه - من در صورتت ناراحتى مىبينم ؛ گويى كه سخنان ناروايى را شنيدهاى ؟ !
فرمود : بله ، همين طور است ، سپس آنچه را كه ابىّ گفته بود بازگو كرد .
سعد گفت : اى رسول خدا ، اعتنايى به او نداشته باش ، به خدا قسم كه خدا در حالى تو را بر ما فرستاد كه ما تاجى را تهيه كرده بوديم كه بر سر ابىّ بگذاريم و او چنين مىپندارد كه شما فرمانروايىاش را از او برگرفتهاى « 1 » .
( 3 ) ابن اسحاق از عاصم بن عمر بن قتاده نقل مىكند : هنگامى كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله وارد مدينه شد ، تنها دو نفر به اندازهء عبد اللّه بن ابى بن سلول شرف و مقام داشتند و تنها شخصى كه از قبيلهء اوس داراى شرف و مقام مساوى با او بود ، ابو حنظله ، عمرو بن صيفىّ بود و از آنجا كه ابو حنظله نيز عبد اللّه بن ابى را قبول داشت و از طرفى أوسىها حرف او را قبول مىكردند ، ابن ابى مورد اتفاق نظر أوس و خزرج
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 236 - 237 ، با اندكى تغيير .